BM ve Temel İnsani Haklar! (6)

Eklenme Tarihi: 14.06.2020 08:27:59 - Güncellenme Tarihi: 05.07.2020 19:52:20

1.3. Kovid-19 Gölgesinde Temel İnsani Haklar ve BM İnisiyatifi

1948 yılında yayınlanan BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi insan yaşamı ve beslenmesi için zorunlu olan gıda güvencesini insan haysiyetiyle eşleştirmiştir ve gıda güvencesi temel bir “insan hakkı” olarak ifade etmiştir. Buradan hareketle insan için temel haklar içerisinde “Yaşama Hakkı” ve “Sağlık Hakkı” olmazsa olmaz ilk iki temel hak olarak öne çıkmaktadır. Buna göre sağlık hizmeti ve beslenme temel insan hakkı durumundadır. Küresel düzeyde bu hakların insanlığın hizmetine sunulmasını sağlamak üzere Birleşmiş Milletler(United Nations) Teşkilatı insanlık adına büyük sorumluluk üstlenmiş en önemli inisyatif durumundadır.  BM söz konusu sorumluklarını yerine getirmek üzere Dünya Sağlık Örgütü ve Dünya Gıda ve Tarım Örgütü gibi büyük ve kapasiteli organizasyonlara sahiptir. Buna göre Kovid-19 salgınıyla ortaya çıkan büyük fotoğrafa bakarak BM konuyla ilgili söze konu iki organını daha etkin ve eşgüdüm içinde çalışan kurumlar haline getirmek durumundadır.

Her ne kadar BM Genel Kurulu’nda tüm ülkeler temsil edilse de, nihai karar daimi 5 üyenin inisiyatifinde bulunmaktadır. Farklı konularda farklı görüşlere sahip olunduğunda beş üyeden birinin bir kararı veto etmesi halinde süreçler duruyor v karar çıkmıyorsa da, “Yaşama Hakkı” ve “Sağlık Hakkı” gibi iki temel alanda alınacak kararları veto edecek ülke olmadığını açıktır.

Bu çerçevede insanlığı tehdit eden küresel salgın karşısında, pek çok alanda uluslar arası işbirliği yapmak kadar, sorunun kaynağının ortadan kaldırılması ve sorunun çözümü yönünde uluslar arası yaptırımı ve müdahaleyi de olağan kılmaktadır. Dolayısıyla BM “mutlak  çözüm” getirecek önlem ve yaptırımları WHO ve FAO gibi organizasyonlarıyla devreye almak ve kararlılıkla süreci “olumlu sonuç” alıncaya kadar “yeni normalin şartlarını tanımlamaktan çok insanlığı “eski normalle” buluşturmak üzere çalışmak durumundadır. O halde Kovid-19 salgınının getirdiği şartlar BM Dünya Sağlık Örgütü ile Dünya Gıda ve Tarım Örgütü’nün ortak çalışmasını bir bakıma zorunlu kılmaktadır.

Esasen Kovid-19 süreci özellikle BM şemsiyesi altındaki küresel sorumluluk üstlenmiş kurumların yeniden bir misyon ve vizyon tanımlaması(revizyon) yapmalarını gerektirmektedir. Bu kapsamda örneğin Kovid-19’un somutlaştırdığı insanlığı tehdit eden etkenlerin başında gelen tarım ve gıda ile ilgili stratejilerin ya da önceliklerin “hemen” değiştirilmesine ihtiyaç bulunuyor. Bu dönemde FAO gibi büyük kapasiteli, gelişmiş ve insan kaynağına sahip bir kuruluşun açlık ve yoksulluğu ortadan kaldırmak yönünde en etkili ve işlevsel yöntemleri zaman kaybetmeksizin “an itibariyle” devreye sokması beklenir ve 12 ay içerisinde yeryüzündeki 840 milyon insanın açlık sorununu ortadan kaldırmak ya da ortadan kaldıracak inisiyatifin öncüsü olması gereklidir. Bu çerçevede Toplum 5.0 (veya bize göre İnsan 5.O) gibi insan odaklı yaklaşımların öne çıktığı ve daha da etkisinin artacağı  bu dönemde FAO; bir yıl içinde “SIFIR AÇLIK” hedefine ulaştığı durumda ve açlık konusunu tarihe gömdüğü ölçüde başarılı kabul edilmelidir. Buna göre FAO tarım ve gıda alanında küresel bir inisiyatif olmak sorumluluğunu, söze konu en önemli insan hakkının hayat bulmasını sağlayarak yerine getirmiş olacaktır.

1.3.1.Temel İnsani Hakların Tesisi Yönünde Somut Öneriler

Yaşanan an’a müdahale etmek için alınan önlemleri yüksek sorumlulukla ve kararlılıkla devam ettirmek yanında ilk somut iş olarak; Çin’in Wuhan şehrindeki insana yakışmayan beslenme biçimine yol açan ve destekleyen pazarları ortadan kaldırmaktır, kaldırılmasını sağlamaktır. Çünkü “insana yakışır bir yaşam standardı” olmayan Wuhan bölgesi veya bezer diğer bölgelerde yeniden bir salgına yol açacak Kovid veya benzer virüs türevlerinin tekrar ortaya çıkmamak gibi bir garantisi bulunmamaktadır.

Buna göre söz konusu bölgede beslenme/tüketim biçiminin yoksulluk veya başka nedenlerle devam ediyor olması dikkate alınmaksızın “insana yakışır bir yaşam biçimi” dikkate alınarak kapatılmalıdır.  İnsanlığı tehdit eden Wuhan ve benzeri farklı ülke ve bölgelerdeki tüketim biçimlerinin ve ortamlarının ortadan kaldırılması ve insana yakışır bir beslenme rejiminin “bir insan hakkı” olarak o bölgelerde yaşayanlara mutlaka sağlanması gereklidir. Bu durum BM’in kendini iklim değişikliği, uluslar arası rekabet ve çatışmaların getirdiği küresel tehditler kadar, masum gibi görünen yerelin de küresel tehdit oluşturabildiğini dikkate alarak yerele de odaklanmasını gerektirmektedir. Bu gerçekten hareketle BM, Wuhan (ve benzer tehdit alanlarında bulunan) pazarların kaldırılarak, bölge(ler)de yaşayanların yaşam biçimlerini insan haklarına uygun şekilde dönüştürmesi gereklidir. Bu amaçla sağlık hizmetleriyle birlikte eş-zamanlı olarak tarımla ilişkili (ve diğer) alternatif geçim alanları oluşturulması konusuna acilen yönelmek ve BM’in bunu en önemli gündem maddesi haline getirmesi gereklidir.

Bu kapsamda BM, Dünya Sağlık Örgütü ile  Dünya Gıda ve Tarım Örgütü’nün birlikte çalışarak çözüm üretmesi yönünde hızlı ve güçlü biri inisiyatif geliştirilmelidir. Aksi halde BM İnsan Sağlığı ve İnsan Beslenmesiyle sınandığı Covid-19 salgınından büyük yara alacak, saygınlığını kaybedecek ve küresel sorumluluklarını yerine getiremeyen bir büyük güç olarak sarsıntının ötesinde onarılmaz yaralar alacaktır. Bu sürecin insanlığın geleceği için hızla inşa edilmesi için yukarıda belirttiğimiz gibi  dünya ölçeğinde en fazla insani (ve kalkınma) yardım yapan ülke olması yanında nitelikli beşeri kaynak ve kurumlarının bulunması nedeniyle, Türkiye’nin süreci olumlu etkileyecek rolünden, yetkinliğinden, insani yardım alanındaki dünya liderliğinden ve kalkınma alanındaki küresel birikiminden yararlanmak BM’in ve dolayısıyla insanlığın kazancı olacaktır.

 

 

 

 

Kaynakça

(1).https://www.who.int/about/who-we-are/constitution (30.05.2020).

(2). https://www.dw.com/tr/akpmye-ilk-t%C3%BCrk-ba%C5%9Fkan/a-5168787 (30.05.2020).

(3).http://www.fao.org/UNFAO/histo-e.htm (30.05.2020).

(4).http://www.mfa.gov.tr/birlesmis-milletler-gida-ve-tarim-orgutu-_fao_.tr.mfa(30.05.2020).

(5).https://sustainabledevelopment.un.org/sdgs (30.05.2020).

(6). http://www.fao.org/turkey/news/detail-events/en/c/1269047/(30.05.2020).

(7).http://www.fao.org/about/how-we-work/en/(30.05.2020).

(8). https://www.un.org/millenniumgoals/bkgd.shtml(30.05.2020).

(9). http://www.fao.org/sustainable-development-goals/en/(30.05.2020).

https://www.enpolitik.com/kose-yazisi/4110/bm-ve-temel-insani-haklar-6

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

14.06.2020 BM ve Temel İnsani Haklar! (6)
13.06.2020 BM’nin Gücü Açlıkla Sınanıyor! (5)
12.06.2020 Kovid-19 BM’de Değişimin Habercisi mi? (4)
11.06.2020 "Kovid-19 BM’de Değişiminin Habercisi mi?” (3)
08.06.2020 BM’nin Gücü Sağlıkla Sınanıyor! (2)
07.06.2020 Kovid-19, BM’de Değişimin Habercisi mi? (1)
27.04.2020 Buğday Üzerinden Yorumlar (3)
26.04.2020 Buğday Raporu ve Arz Güvenliği (2)
25.04.2020 Beklediğim “Buğday Raporu” Geldi! (1)
17.04.2020 Prof.Dr. Niddersan Acoh’un Salgın Hastalık Analizi! (1)
13.04.2020 Koranavirüs Tarım Sektörü için Tehdit mi?
06.04.2020 Tarımsal  Mafya (2)
05.04.2020 Tarımsal Mafya (1)
24.03.2020 Kötünün kötüsü korona mı?
15.03.2020 Bilgelik Çağı
09.03.2020 Gençlerin Tarım İlgisi!
28.02.2020 Üçüncü Tarım Orman Şûrası
21.02.2020 İkinci Tarım Şurası ile AB Müzakere Süreci
20.02.2020 İkinci Tarım Şurası
12.02.2020 Birinci Tarım Şurası ve Öncesi
20.01.2020 Bir yenilgi biçimi: 'Daha iyisini yapamam!'
16.01.2020 Uluslararası Antalya Kongresi
14.01.2020 Dijital Dönüşüm Süreci ve Yükseköğretim
22.12.2019 Dünya Tarım Gazetecileri ve Antalya Forumu
07.11.2019 Çelik Metreli Belediye Başkanı - 5
06.11.2019 Trafikte görmezden gelinen gerçekler - 4
16.10.2019 Trafikte kural tanımazlığın anatomisi -3
25.09.2019 'Ben trafiğe karşıyım!' Trafikte insan, kurum ve mevzuat -2
10.09.2019 Trafikte insan, kurum ve mevzuat -1-
21.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
08.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
01.08.2019 Kaplıca Kültürü ve Termal Turizm Ekonomisi
14.07.2019 Bilge Ülke Türkiye
04.07.2019 'Gelin Kardeş Olalım!'
25.06.2019 AB?de Tarım ve Sosyal Politika Eşgüdümü
23.06.2019 Altın Susam?in Markalaşma Potansiyeli
10.06.2019 Samimiyet Testi ve Toplumsal Refah!
25.05.2019 Osmanlı?nın Afrika?da Kadim İzleri
05.05.2019 Türkiye?nin Alternatif Turizm Şansı
13.04.2019 Antalya'nın Dördüncü T'si Teknoloji
10.04.2019 Sanayi ve Tarım Politikalarında eş güdüm ihtiyacı
07.04.2019 On beş mart 2019?a dair?
27.03.2019 Halkın feraseti ve beka meselesi!
11.03.2019 İstanbul?un ya da Antalya?nın vefası!
26.02.2019 Kavramlar üzerinden kutuplaşmak!
17.02.2019 Markalaşma ve bir başarı hikayesi!
09.02.2019 Türkiye markası ve zihinsel eşik!
31.01.2019 Eyvah! Saman ithal ediyoruz, tarım sektörü battı
18.01.2019 Rauf Denktaş Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
30.12.2018 Akıllı teknolojiler ve tarım 4.0
15.12.2018 Türkiye'nin marka şehir vizyonu
11.12.2018 Türkiye?nin turizm stratejisi ve sosyal politika işlevi
05.12.2018 Türkiye su zengini mi?
30.11.2018 2019 Türkiye ve dünyada Çorum yılı!
11.11.2018 Ulusal ekonomiler ve küresel şirketler
29.10.2018 Türkiye Gemisi 29 Ekimde limanda!
26.10.2018 Araştıma ve Geliştirme Politikaları
13.10.2018 Astronot yada çiftçi olmak!
03.10.2018 Halep?te bilim, savaş, medeniyet!
26.09.2018 İnsan ömrü 280 yıl!
19.09.2018 Pakdemirli ve tarım üzerine
11.09.2018 Kötüyü bertaraf etme reçetesi
06.09.2018 Küresel ısınma insanlık için tehdit mi??
31.08.2018 Dünya Peynir Şampiyonlar Ligi
27.08.2018 Süt sektörü ve peynir vizyonu
16.08.2018 Kaos tellalları!
10.08.2018 Bedirhan bebek!
04.08.2018 Uzman Bilgi ve Tarım Danışmanlığı ?
19.07.2018 Niyet Halis ya akibet!
12.07.2018 Acının günü!
01.07.2018 Prof.Dr. Tauf Nigzes
23.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
21.06.2018 İki seçenek var!
13.06.2018 'Komşu anneye bir kap yemek götürmek!'
12.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
30.05.2018 Gezide kaybolmak!
24.05.2018 Antalya?nın bir 'Güzel Ada'sı ?
20.05.2018 Bir Osmanlı güzeli ?Cumalıkızık?
18.05.2018 Üniversite ve yerel dinamikler-2
17.05.2018 Üniversitenin sinerjik etkisi
10.05.2018 Halkın vizyonu ve koltuk kapmaca!
02.05.2018 Başkanlığın götüreceği süreç!
28.04.2018 Zihin Kestiren Sistemler
19.04.2018 Kırın örtülü zenginliği
05.04.2018 Marka Olmak yada Olmamak!
28.03.2018 Yeni kuşak tatlandırıcılar - 2
27.03.2018 Şeker ve Tatlandırıcılar Sektörü
15.03.2018 Hakikaten ?Ne işimiz var Afrin?de!?
05.03.2018 Müttefiğe Zeytin Dalı!
31.12.2017 BİLİMİN IŞIK ETKİSİ!
24.12.2017 KENDİNE YABANCI!
20.11.2017 BEDBAHT İNSAN TİPOLOJİSİ
27.09.2017 DİL BAYRAMI; MİLLÎ EĞİTİM ve ENGRİ BÖRDS
18.09.2017 ÜNİVERSİTENİN TOPLUMSAL ROLÜ !
11.09.2017 İYİLERİN ZİRVE ÇAĞI
30.08.2017 30 AĞUSTOS: ?BİR OLMAK, VAR OLMAK !?
27.08.2017 TARIM CİDDİ BİR İŞTİR, ROMANTİZMİ KALDIRMAZ
12.08.2017 MEDYA'NIN MEDYASI! Ya da MEDYA?NIN MEDYAN?I OLMAK!
01.08.2017 ÂKİL İNSAN OLMAK!
23.07.2017 Türkiye Haklı !
28.06.2017 DUYGUSAL TEKNOLOJİ!
23.05.2017 HER YÜZYILDA YENİ BİR ENERJİ!
26.01.2017 BAŞKANLIĞA GÖTÜREN SÜREÇ!
28.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-2
25.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-1