Tarımsal Mafya (1)

Eklenme Tarihi: 05.04.2020 08:19:36 - Güncellenme Tarihi: 25.05.2020 04:06:53

Tarım ürünlerinin insan yaşamı için zorunlu tüketim mallarını oluşturması sektörün stratejik önemini dünden bugüne hep güncel tutmuştur. Özellikle savaş, iç karışıklıklar, pandemik salgınlar ve çekirge istilalarının yaşandığı olağanüstü dönemlerde tarımsal üretimin önemi toplumun tüm kesimleri tarafından  güçlü şekilde fark edilmiştir.

Serbest piyasa ekonomisinin benimsendiği ekonomilerde mal ve hizmetlerin fiyat oluşumunda arz ve talep etkileşimi esastır, lakin tarım ürünlerinde fiyat oluşumu üretime etki eden faktörlerin bilhassa arz üzerindeki etkileri nedeniyle diğer mal ve hizmetlere göre farklılıklar göstermektedir.

Ancak hangi iktisadi sistem benimsenmiş olursa olsun, her sistemin olağan işleyişine farklı etki düzeylerinde müdahil olan yapılar bulunmaktadır. Bu yapılar bazen arz bazen talep tarafına veya her iki tarafı da etkileyerek kamu yararını sekteye uğratan, kendi kazancını öne alan bir anlayışı hakim kılmak eğilimindedirler.

Dolayısıyla kendi ekosisteminde doğal yürüyen işlere veya kamu düzenini sağlamak üzere oluşturulan alanlara ve süreçlere müdahil olarak, üretici ve tüketici lehine olabilecek sonuçları piyasa mekanizması içinde kendi amaçları doğrultusunda yönlendiren ve kendine çıkar sağlayan çeşitli gruplar, piyasaya müdahale edebilmektedir ve bunlar farklı etkinlik ve  yoğunlukta hemen her ülkede farklı işlevleriyle açık veya örtülü boy göstermektedir.

Kamunun piyasa düzenleyici rolü

Ülkelerde gıda ürünlerine uygun fiyatla erişilebilirliğinin sağlanarak tüketicilere sunulması sorumluluğu kamudadır. Bu nedenle devlet piyasada kural koyucu, kontrol ve denetleyici, arz ve talebi düzenleyici ve gerektiğinde ürün piyasalarına müdahale edecek bir sistematiği oluşturur ve bunu yasal mevzuatla piyasa aktörleriyle paylaşır. Bu işlev özellikle tarım ürünleri piyasası için önemlidir. Çünkü tarım ürünleri arzı kısa dönemde değiştirilememektedir yani arz elastikiyeti sıfırdır yada  sıfıra çok yakındır. Tarım ürünlerinin zorunlu ihtiyaç malları olması ise toplam talebin değişmemesine dolayısıyla piyasa fiyatının oluşumunda ürün arzının belirleyici olmasına yol açmaktadır. Bu kapsamda olağan dışı dönemlerde devlet hem üreticiyi ve hem de tüketiciyi korumak üzere tarım ürünleri piyasasına düzenleyici olarak girer ve piyasa da bir aktör olarak yer alır. Görüldüğü gibi tarım sektörü üretim faktörlerinin kullanımı ve üretim yöntemlerinin özellikleri itibariyle diğer sektörlerden farklılıklara sahiptir.

Avrupa Birliği ve İtalya Etkileşimi

1990’larda asistanlık yıllarımızda  İtalya’da iki ay süreli  bir kursa katılmıştım. Derslerden birinde tarımda mafya(agricultural mafia) konusu geçmiş ve sonrasında tarımdan haksız kazanç sağlayan kesimlerin varlığının tarım ve çalışanlar üzerine olumsuz etkiler yaptığı üzerinde durularak, zaman içinde sisteme eklemlenen mafyanın yürütülen politikalarının uygulaması üzerindeki negatif etkilerinin asgariye indirilmesinin önemi ifade edilmişti. Piyasa da esasen çıkar grupları hep vardı, ancak mafya olarak isimlendirilerek çıkar gruplarına çok güçlü vurgu yapılması ilgimi çekmişti. 

Konu üzerinde ilerlemek için önce kavramsal boyuta bakmak yararlı olacaktır. Esasen mafya kavramı bugünkü anlamına karşıt bir tarihçeye sahip olsa da İtalya ve Sicilya ile özdeşleşen yasadışı bir örgütlenmeyi ifade etmektedir. Mafie yüzlerce yıl sürekli işgal edilen Sicilya adası sakinlerinin dışarıdan gelen güçlere karşı kendilerini korumak için oluşturdukları grupları temsil ederken, sonrasında  bugünkü anlamda suç örgütlerini ifade eden genel bir tanımlama hale gelmiştir. Hemen her alanda özellikle yasa dışı alanlarda boy gösteren mafya oluşumlar konumuzla ilgili olarak yukarıda bahsedildiği anlamda tarım sektörüne yönelik olarak kullanılmaktadır. Özellikle bu yazıda İtalya terminolojinin orjini olmak yanında tarımdaki mafya oluşumunun olduğu ülkeler arasında ilk sıralarda yer alması nedeniyle İtalya örneği üzerinden ele alınmıştır. Bu kapsamda İtalya’nın Avrupa Birliği’ni kuran ilk altı ülkeden biri olduğunu da dikkatten uzak tutmamak gerekiyor. Bilindiği üzere Avrupa bütünleşmesi için ilk adım, Belçika, Federal Almanya, Fransa, İtalya, Lüksemburg ve Hollanda’nın kömür ve çelikte ortak pazar kurmalarıyla atılmıştı. Söz konusu altı ülke 1957 yılında Roma antlaşmasıyla çeşitli mal ve hizmetleri içeren ortak bir pazara dayalı Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu (AET) kurdular. Sonrasında üye ülkeler arasında gümrük vergileri tamamen kaldırılarak özellikle ticaret ve tarımda ortak politikalar uygulamaya başladılar.

Dolayısıyla bu yazıda; Avrupa Birliği’nin kurucu ilk altı ülkesinden biri olan İtalya’da tarım piyasalarındaki yasal olmayan yapılar ele alınmıştır ve ortaya konulan verilerin söz konusu yapıların günümüzdeki etkinliğini görmek ve değerlendirmek bakımından önemli olacağı düşünülmüştür.     

https://www.enpolitik.com/kose-yazisi/3886/tarimsal-mafya-1

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

27.04.2020 Buğday Üzerinden Yorumlar (3)
26.04.2020 Buğday Raporu ve Arz Güvenliği (2)
25.04.2020 Beklediğim “Buğday Raporu” Geldi! (1)
17.04.2020 Prof.Dr. Niddersan Acoh’un Salgın Hastalık Analizi! (1)
13.04.2020 Koranavirüs Tarım Sektörü için Tehdit mi?
06.04.2020 Tarımsal  Mafya (2)
05.04.2020 Tarımsal Mafya (1)
24.03.2020 Kötünün kötüsü korona mı?
15.03.2020 Bilgelik Çağı
09.03.2020 Gençlerin Tarım İlgisi!
28.02.2020 Üçüncü Tarım Orman Şûrası
21.02.2020 İkinci Tarım Şurası ile AB Müzakere Süreci
20.02.2020 İkinci Tarım Şurası
12.02.2020 Birinci Tarım Şurası ve Öncesi
20.01.2020 Bir yenilgi biçimi: 'Daha iyisini yapamam!'
16.01.2020 Uluslararası Antalya Kongresi
14.01.2020 Dijital Dönüşüm Süreci ve Yükseköğretim
22.12.2019 Dünya Tarım Gazetecileri ve Antalya Forumu
07.11.2019 Çelik Metreli Belediye Başkanı - 5
06.11.2019 Trafikte görmezden gelinen gerçekler - 4
16.10.2019 Trafikte kural tanımazlığın anatomisi -3
25.09.2019 'Ben trafiğe karşıyım!' Trafikte insan, kurum ve mevzuat -2
10.09.2019 Trafikte insan, kurum ve mevzuat -1-
21.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
08.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
01.08.2019 Kaplıca Kültürü ve Termal Turizm Ekonomisi
14.07.2019 Bilge Ülke Türkiye
04.07.2019 'Gelin Kardeş Olalım!'
25.06.2019 AB?de Tarım ve Sosyal Politika Eşgüdümü
23.06.2019 Altın Susam?in Markalaşma Potansiyeli
10.06.2019 Samimiyet Testi ve Toplumsal Refah!
25.05.2019 Osmanlı?nın Afrika?da Kadim İzleri
05.05.2019 Türkiye?nin Alternatif Turizm Şansı
13.04.2019 Antalya'nın Dördüncü T'si Teknoloji
10.04.2019 Sanayi ve Tarım Politikalarında eş güdüm ihtiyacı
07.04.2019 On beş mart 2019?a dair?
27.03.2019 Halkın feraseti ve beka meselesi!
11.03.2019 İstanbul?un ya da Antalya?nın vefası!
26.02.2019 Kavramlar üzerinden kutuplaşmak!
17.02.2019 Markalaşma ve bir başarı hikayesi!
09.02.2019 Türkiye markası ve zihinsel eşik!
31.01.2019 Eyvah! Saman ithal ediyoruz, tarım sektörü battı
18.01.2019 Rauf Denktaş Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
30.12.2018 Akıllı teknolojiler ve tarım 4.0
15.12.2018 Türkiye'nin marka şehir vizyonu
11.12.2018 Türkiye?nin turizm stratejisi ve sosyal politika işlevi
05.12.2018 Türkiye su zengini mi?
30.11.2018 2019 Türkiye ve dünyada Çorum yılı!
11.11.2018 Ulusal ekonomiler ve küresel şirketler
29.10.2018 Türkiye Gemisi 29 Ekimde limanda!
26.10.2018 Araştıma ve Geliştirme Politikaları
13.10.2018 Astronot yada çiftçi olmak!
03.10.2018 Halep?te bilim, savaş, medeniyet!
26.09.2018 İnsan ömrü 280 yıl!
19.09.2018 Pakdemirli ve tarım üzerine
11.09.2018 Kötüyü bertaraf etme reçetesi
06.09.2018 Küresel ısınma insanlık için tehdit mi??
31.08.2018 Dünya Peynir Şampiyonlar Ligi
27.08.2018 Süt sektörü ve peynir vizyonu
16.08.2018 Kaos tellalları!
10.08.2018 Bedirhan bebek!
04.08.2018 Uzman Bilgi ve Tarım Danışmanlığı ?
19.07.2018 Niyet Halis ya akibet!
12.07.2018 Acının günü!
01.07.2018 Prof.Dr. Tauf Nigzes
23.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
21.06.2018 İki seçenek var!
13.06.2018 'Komşu anneye bir kap yemek götürmek!'
12.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
30.05.2018 Gezide kaybolmak!
24.05.2018 Antalya?nın bir 'Güzel Ada'sı ?
20.05.2018 Bir Osmanlı güzeli ?Cumalıkızık?
18.05.2018 Üniversite ve yerel dinamikler-2
17.05.2018 Üniversitenin sinerjik etkisi
10.05.2018 Halkın vizyonu ve koltuk kapmaca!
02.05.2018 Başkanlığın götüreceği süreç!
28.04.2018 Zihin Kestiren Sistemler
19.04.2018 Kırın örtülü zenginliği
05.04.2018 Marka Olmak yada Olmamak!
28.03.2018 Yeni kuşak tatlandırıcılar - 2
27.03.2018 Şeker ve Tatlandırıcılar Sektörü
15.03.2018 Hakikaten ?Ne işimiz var Afrin?de!?
05.03.2018 Müttefiğe Zeytin Dalı!
31.12.2017 BİLİMİN IŞIK ETKİSİ!
24.12.2017 KENDİNE YABANCI!
20.11.2017 BEDBAHT İNSAN TİPOLOJİSİ
27.09.2017 DİL BAYRAMI; MİLLÎ EĞİTİM ve ENGRİ BÖRDS
18.09.2017 ÜNİVERSİTENİN TOPLUMSAL ROLÜ !
11.09.2017 İYİLERİN ZİRVE ÇAĞI
30.08.2017 30 AĞUSTOS: ?BİR OLMAK, VAR OLMAK !?
27.08.2017 TARIM CİDDİ BİR İŞTİR, ROMANTİZMİ KALDIRMAZ
12.08.2017 MEDYA'NIN MEDYASI! Ya da MEDYA?NIN MEDYAN?I OLMAK!
01.08.2017 ÂKİL İNSAN OLMAK!
23.07.2017 Türkiye Haklı !
28.06.2017 DUYGUSAL TEKNOLOJİ!
23.05.2017 HER YÜZYILDA YENİ BİR ENERJİ!
26.01.2017 BAŞKANLIĞA GÖTÜREN SÜREÇ!
28.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-2
25.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-1