TARTIŞMA, ?HIRLAŞMA? DEĞİLDİR

Eklenme Tarihi: 25.07.2017 11:57:52 - Güncellenme Tarihi: 11.08.2020 13:00:36

İki ilahiyatçı akademisyenin TV?deki talihsiz tartışmaları, maalesef seyredenler arasında infial uyandırmıştır. Öncelikle bilinmelidir ki tartışma, hırlaşma ve dalaşma değildir, hele hele sövüşme hiç değildir. İmam Evzaî : ?Allah bir kavme kötülük dilediği zaman, onlara tartışma kapısını açar ve amel kapısını kapatır? der. Yoksa kötülüğün eşiğinde miyiz? Maalesef ilmi bir meseleyi delillerle konuşmak yerine, lüzumsuz tartışmalar gündemimizi doldurmaktadır.

Tartışmada gaye, doğruyu aramak değil de, ?ben haklıyım? davası olursa, bir horoz döğüşüne işi çeviririz. Karşı tarafın her haklı sözünü inkâr da, bundan farklı bir sonuç çıkarmaz. Hani anlatılır ya, adamın biri: ?Bizim köyün imamı ile tartıştım, onu mat ettim? demiş. Şaşırmışlar dinleyenler ve ?Nasıl olur, O zat çok âlim biri? diye itiraz edecek olmuşlar, Adam: ?O ne dediyse, inkâr ettim; ne dediyse, yok dedim; sonunda sustu ve mat oldu? demiş. Tartışmada üstün gelme arzusu, kibrin ve büyüklenmenin bir başka şeklidir.

Tartışanlar, karşı tarafın da bazen doğruyu söyleyebileceklerine ihtimal vermeli ve doğru ya da hak olan ifade edildiğinde de kabul etmelidir. İmam Şafiî: ?Hiç kimseyle asla galip gelmek için tartışmadım, hep hakikatin karşımdakinin ağzından çıkmasını istedim? demiştir. İmam Şafiî, bizlere çok ince bir tartışma adabını sunmaktadır. Yunus Sadefî, anlatıyor: ?İmam Şafiî?den daha akıllısını görmedim. Bir gün onunla bir konuda tartışıp ayrılmıştım. Bir gün karşılaştığımızda, elimden tuttu ve ?Ey Eba Musa! Her ne kadar bir meselede anlaşamazsak bile bu, kardeşliğimizi bozamaz? dedi. Kendi kendime dedim ki, ?Bu, İmam?ın aklının kemaline, fıkhının derinliğine işarettir, zira görüşler daima farklı olacaktır.?

Evet, tartışma hiçbir zaman Müslümana duyulan sevgi ve muhabbetin önüne geçmemelidir. Hiçbir görüş, insanın kalbi kadar kıymetli değildir. Allahu Teâla, ?Hiç bir kişinin göğsüne iki kalp koymadık? buyurur  (Ahzab, 33/4). Ahtapotun üç, insanın ise bir kalbi vardır; bin kalbimiz olsaydı, yine de birinin kırılmasına razı olmazdık. Çünkü insan kalbini yapacak ustası yok. Bilmeliyiz ki, kırdığımız hiçbir kalbe hakikati yerleştiremeyiz. Zira Allah, bizlere ?en güzel şekilde mücadele et?memizi tavsiye etmektedir (Nahl, 16/125).

İmam Buharî, büyük üstad İmam Azam ile pek çok konuda fikir ayrılığına düşmüştür, fakat Ebu Hanife?nin şahsına duyduğu saygıdan dolayı hiçbir yerde ismini zikrederek karşı çıkmamıştır. ?Bazı kimseler şöyle diyorlar? diyerek, kabul etmediği fikirlerini eleştirmiştir. Bu da, tartışmada ayrı bir inceliktir.

İslam dünyasının âlimlerinin hayatlarına baktığımızda bu incelik ve kibarlığın çok güzel örneklerini görürüz.  İki önemli Hadis uzmanı İmam Buharî ve İmam Müslim, Hadis rivayetinin mana ve lafızla birlikte olmasını şart koşarlar. Bu görüşünden dolayı, İmam Buharî ile hocası Muhammed b. Yahya arasında ciddi bir tartışma olmuştur. Bir gün tartışma şiddetlenince hocası Muhammed b. Yahya: ?Bunu şart koşanlar, ilim meclisimizde bulunmasın? der. Bu söz üzerine İmam Buharî ders halkasından kalkıp çıkar ve İmam Müslim de onla birlikte ders halkasını terk eder. Bu iki zat bundan sonra Muhammed b. Yahya?nın ders halkasında asla bulunmazlar. İmam Buharî, Sahih?inde ne zaman hocası Muhammed b. Yahya?dan bir rivayet nakletse, aralarında çıkan bu tartışmadan dolayı ?bize Muhammed b. Yahya rivayet etti? demez, yalnızca ?bize Muhammed rivayet etti? der. Bu ince gönderme, bizlere bir tartışmanın sonucuna işaret eden yüksek bir fikri ve edepli bir duruşu göstermektedir.

Hatim el-Assam (ö.237/851), Belh?lidir. Tartışmalarda fikrinin üstünlüğü ile öne çıkan bu zat Bağdat?a geldiğinde, orada bulanlar kendisine: ?Sen yabancı birisin, seninle konuşan herkesi susturdun, bu ne anlama gelir?? dediler. O da şöyle cevap verdi: ?Bunun üç anlamı var, tartıştığım kişi doğruyu söylediğinde ferahladım, hata ettiğinde ise üzüldüm, bir de nefsimi ondan daha cahil durumuna düşürmemek için kendimi korumaya çalıştım.? Bu söylediklerini Ahmed b. Hanbel?e aktardıklarında, büyük İmam: ?Suphanallah, bunda daha akıllı bir insan görmedim? demiştir.

Bir de var olan tartışmaları, ustalıkla bitirmek ve tarafları çatışmalardan muhafaza etmek de, ayrı bir zekâ ve bilgi meselesidir. Önemli bir Hanbelî âlimi olan Ebu?l- Ferec İbn Cevzî (ö.597/1200), Şam umumi vaizliği yapmaktaydı. Bir gün vaaz kürsüsündeyken kendisine Ehli Sünnet ve Şia arasında tartışma konusu olan ?Hz. Ebubekir mi daha faziletlidir, yoksa Hz. Ali mi?? tartışmasına dair fikri sorulur. Aynı zamanda bir dahi olan İbni Cevzî: ?Onlardan en faziletlisi, kızı nikâhında olandır? cevabını verir. Ehli Sünnet taraftarları, kızı Hz. Aişe Resulullah?ın (s.a.v.) nikâhında bulunduğu için Hz. Ebubekir?i; Şia taraftarları ise, Hz. Fatıma nikâhında olduğu için Hz. Ali?nin faziletli olduğunu düşünerek ferahlarlar.

Sokrates: ?Bilmeyen susarsa, tartışma biter? diyor, ama maalesef hep cahiller tartışıyor ve yaygara koparıyorlar. Malum, boş teneke çok ses çıkarır. 

https://www.enpolitik.com/kose-yazisi/1362/tartisma-hirlasma-degildir

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

17.11.2019 Sinema ve Dindarlar
10.11.2019 Müzik Haram Mıdır?
27.10.2019 Her Dönemin Yardakçıları
20.10.2019 Zor Oyunu Bozar
07.10.2019 Irkçılık Batının Malıdır
22.09.2019 Peygamber İnkârcıları
11.09.2019 Soner Yalçın?ın Atmasyonu
09.09.2019 Ne Saçmalıklarla Uğraşmı?ız
27.08.2019 Hırsızların Dangılları
21.08.2019 Biri Bana Kardeşlikten Söz Etsin Lütfen
11.08.2019 Önemli Kararlarım
29.07.2019 Kuş da Medeniyetimizin Bir Parçasıdır
19.07.2019 Hayat Dediğin Mana Yüklüdür
10.07.2019 ?iîlere de Bir Sözünüz Var mı?
01.07.2019 Şefaat Torpil midir?
24.06.2019 Kitleleri Yönetmek Kolay Mı?
18.06.2019 Güzel İnsanları Katleden Ülke: Mısır
10.06.2019 Şefaat Var Mıdır?
30.05.2019 Deistlerin Taptığı Bir İnşaat Ustasıdır
21.05.2019 Hz. Ömer?in Davasına Talip Olanlar Mirasına Talip Oldular mı?
13.05.2019 Akıl Ediyor Ama Hissetmiyorduk
03.05.2019 Ramazan Şemsiye Oruç Kalkandir
26.04.2019 Allah Belanızı Versin!..
18.04.2019 Hayatımızdan Çekip Gidenler
24.12.2018 Yazarlarımız nasıl yazıyorlar?
18.12.2018 Akıl ediyor ama hissetmiyorduk
13.12.2018 İnsan olmanın imtiyazı kaleme sarılmaktır
01.12.2018 Dilimize yapışan kelime: Kültür
03.11.2018 İtaat edilecek Ulu?l-Emr kimdir?
28.10.2018 Düşük profilli kafaya dikkat
22.10.2018 Mezhep taasubu
09.10.2018 Bir ateistin yanılgısı
25.09.2018 Sevgi ve sevgili üzerine
14.09.2018 Hainler cenneti memleketim
29.08.2018 Okusan da dert, okumasan da
21.08.2018 Eli hançerli ortak
15.08.2018 Namaz bir mesajdır
31.07.2018 Sevgi diliyle var olmak
30.06.2018 Doktorları vahşilere yem etmeyin
19.06.2018 Öküzler tanrı resmini çizselerdi
12.06.2018 Seçimin rengini ne belirliyor?
05.06.2018 Kur?an Değer Katar
29.05.2018 Bir manevi atmosferdir: Ramazan
20.05.2018 Şeytanlar birleşiyor, ifritler çiftleşiyor
16.05.2018 Ramazan tefekkür demektir
09.05.2018 İnsanlık onuru insanın gururudur
30.04.2018 'Atam tutam ben seni'
27.04.2018 Batılı kafa hür iradeye düşmandır
20.04.2018 Mutlu memleketin mahzun evladı: Mehmet Akif
06.04.2018 Dinde yenilik reform mudur?
03.04.2018 Akif'in Tevfik Fikret çatışması ve vatan sevgisi
27.03.2018 Akif'in Teşkilat-ı Mahsusa ve Abdülhamid ile ilişkisi
20.03.2018 Mehmet Akif'in İttihat-Terakki Cemiyeti ile ilişkisi
19.03.2018 Mehmet Akif anlaşıldı mı ki!..
11.03.2018 Kadın dövülmeli erkek övülmeli mi?
27.02.2018 Silahla öldürülmeyenler ahlaksızlıkla öldürülüyor
15.02.2018 Vicdan karası yüzkarasından beterdir
05.02.2018 Vatan hainliği ile vatanseverlik arasında ince bir çizgi vardır
01.02.2018 Şayet utanmazsan, dilediğini yap!..
21.01.2018 AMERİKALI SİYASİLER PENTAGON?UN KORİDORLARINDA KAYBOLUYORLAR
15.01.2018 BİZİ ONLAR KURTARACAK
03.01.2018 İRAN?DA NELER OLUYOR?
26.12.2017 İNSAN SEVGİSİNİN NERESİNDEYİZ?
19.12.2017 TAASSUP, AKLIMIZI DA ÇELER GÖNLÜMÜZÜ DE
11.12.2017 TAASSUBUN ÇOCUĞU CEHALETTİR
06.12.2017 KUDÜS ALINAN FİYATA VERİLİR
27.11.2017 PETROL KOKUSUNA KOŞAN KÖPEKBALIKLARI
20.11.2017 AKLA ZİYAN İŞLER
14.11.2017 ADAM ÖLDÜRMEYİ OYUN MU SANDIN?
06.11.2017 PASTA DEĞİL ÜLKE PAYLAŞIYORLAR
30.10.2017 SAYIN CUMHURBAŞKANIM ?HAVAALANI PROTOKOLU?NU DEĞİŞTİRİN
24.10.2017 HER YERDE HEP AYNI HİLE
19.10.2017 BU MÜFREDAT DEĞİŞMELİ
11.10.2017 BİR KULÜBESİ BİLE TAHRİP OLMAYANLAR CANIMIZI YAKIYOR
03.10.2017 ABD ÖLDÜRECEK ?CANAVAR? ARIYOR
30.09.2017 HİZAYA GELMEK YA DA SAF TUTMAK
21.09.2017 RÜYALARINDA GEZİNDİM İSTANBUL?UN
12.09.2017 ARAKAN?I MI YOKSA 2019?U MU KONUŞALIM?
07.09.2017 AKIL NE KADAR GEREKLİ?
31.08.2017 DEVE SİDİĞİNDEN DAVA ÜRETMEK
20.08.2017 KARDEŞLİK SINIR TANIMAZ
10.08.2017 TÜRK KIZI LEYLA?NIN MÜSLÜMAN OLUŞU
06.08.2017 MÜFTÜ NİKÂH KIYSA NE OLUR?
25.07.2017 TARTIŞMA, ?HIRLAŞMA? DEĞİLDİR
22.07.2017 GÜNÜMÜZ FERHAT İLE ŞİRİNİNİ GÖRDÜM
14.07.2017 DİKTATÖRLÜĞÜ DE BATIYA BORÇLUYUZ ÖZGÜRLÜĞÜ DE
06.07.2017 İKTİDAR HIRSI BAZEN ÇOK VAHŞİCEDİR- II
29.06.2017 İKTİDAR HIRSI BAZEN ÇOK VAHŞİCEDİR- I
21.06.2017 ANNEYE VE BABAYA BİR GÜN DEĞİL BİR ÖMÜR AYRILIR
14.06.2017 HER GÜL BAHÇESİ ÇOCUKLARIN MEKÂNIDIR
09.06.2017 MAHALLE KAVGASI MI, CAMİ VE ÇOCUK MESELESİ Mİ?
02.06.2017 ORUÇ BİZİ TUTAR MI?
26.05.2017 NECİP FAZIL ANISINA...
18.05.2017 İSLAM VE İLİM
11.05.2017 HIRİSTİYANLIK VE İLİM
04.05.2017 İLİM
29.04.2017 AŞK?I YAZAYIM DEDİM
18.04.2017 REFERANDUM SONUCU BİR BAŞARIDIR AMA...
13.04.2017 AYDINLIK BİR GÜNE YÜRÜYORUZ
06.04.2017 KANPAZARI: İDLİB
30.03.2017 ?HAÇLI RUHU? BİR İNANÇ MI YOKSA ZİHNİYET MİDİR?
23.03.2017 BİZE ÖZGÜRLÜK GETİRİRLER Mİ?
16.03.2017 AVRUPA TAHAMMÜLSÜZLÜĞÜ VE ?TURO-ARYEN?LER
09.03.2017 KOZMETİK SANAYİNİN SEMBOLÜ: SÜSLÜ MUMYALAR
02.03.2017 İNANMAK ZOR ŞEYDİR
23.02.2017 YANGIN VAR DİYE KOŞUŞTULAR OYSA GÜNEŞ DOĞUYORDU
16.02.2017 PEYGAMBERLER BIRER INSANDIR
09.02.2017 NEDEN TÜRKÜ DİNLEMEYİZ Kİ?
01.02.2017 TÜRKİYE?DE BAŞKANLIK NE ANLAMA GELİYOR?
26.01.2017 SALTANAT MEŞRU MUDUR?
18.01.2017 İSLAM?DA DEVLET BAŞKANININ SEÇİMİ
12.01.2017 İSLÂMÎ BAKIŞLA DEVLET BAŞKANLIĞI
05.01.2017 KURŞUN ADRES SORMAZ AMA TERÖR HEDEF ŞEÇER
29.12.2016 KAÇ KEZ TIRPANLA BİÇTİLER BİZİ
22.12.2016 BİZ PRANGALARI KIRDIK, HALA TASMALILAR VAR
18.12.2016 YENİ SAVAŞ KONSEPTİ: TERÖRDÜR
07.12.2016 TERÖR YUMURTLAYAN TAVUK
30.11.2016 YANGIN YÜREĞİMİZDE
24.11.2016 KÖY İLKOKULUNDAYIM
16.11.2016 KAÇIŞAN SATILIK RUHLAR
09.11.2016 KELEBEĞİN FIRTINASI
03.11.2016 YENİ BİR MEZHEPLER SAVAŞI KAPIDA MI?
18.10.2016 GÖZ GÖRE GÖRE TUZAK
05.10.2016 CEHALETİN SINIRI YOKTUR
29.09.2016 TEKBİR?DEN ÜRKMEK
21.09.2016 BATI MI DEDİNİZ?
15.09.2016 İKİSİ DE YUMURTLADIĞINA GÖRE TAVUK DA KAZDIR
07.09.2016 ALTIN DİŞLİ ÇOCUK
01.09.2016 SUSUN BARİ !...
24.08.2016 İNSAN
18.08.2016 DEMOKLESİN KILICI MI, TERÖR SOPASI MI?
11.08.2016 ADİL OLMAK ZORUNDAYIZ
03.08.2016 DARBENİN ARİTMETİĞİ
28.07.2016 İLERİYE BAKMAK
21.07.2016 KARTONDAN ADAMLARDAN KAHRAMAN ÇIKMAZ
18.07.2016 SENARYOSUZ DARBE OLMAZMIŞ!
13.07.2016 FİLİSTİNLİ KIZA
30.06.2016 TERÖR ALÇAKLIĞI
29.06.2016 ŞAHİDİM İSRAİLDİR
23.06.2016 ?NUR TOPU SAVAŞÇILAR? KİMİN ESERİ?
16.06.2016 GÜÇLÜNÜN SAVAŞI MI, HAÇLININ MI?
09.06.2016 YAZMAYA BAŞLARKEN