KIRŞEHİR?İN GÜLLERİ BİTMEZ!

Eklenme Tarihi: 05.06.2017 10:43:45 - Güncellenme Tarihi: 08.08.2020 03:15:55

Biter biter de Kırşehir?in gülleri biter

Şakıyıp dalında bülbüller öter!

Kırşehir, Ankara?nın dibinde, araya nevzuhur Kırıkkale vilayeti girmese komşu vilayet... Gerçi Kırşehir Ankara?ya bağlı bir sancaktı; 1924?te müstakil vilayet oldu.

Kırşehir, gelip geçtiğimiz, zaman zaman konakladığımız yerlerden. İlk vesile, 1980?de olmalı, Ahilik Haftası dolayısıyla... Kültür Bakanlığı?ndayız, Sinema Dairesi?nde. Bakanın da katıldığı bir sefer, biz de kafiledeyiz Hatta Mustafa Yazgan da o sıralar Sinema Dairesi?nin elemanı olmuş, naif bir hevesle fotoğraf çekmeye çalışıyor.

Ahilik, sağ iktidarların esnaflarla ilişki kurmasında kolaylık sağlıyor olmalı ki revaçta. Kırşehir?de de ahilik törenleri yapılıyor. Şed kuşanılıyor vesaire...

Darbe öncesi bu ?resmî? ziyaretten sonra defalarca yolumuz düştü Kırşehir?e. Kayseri?ye her gidişimizde uğrak verdiğimiz, vermediğimiz hâlde Âşık Paşa türbesini ziyaret edip Fatiha okuduğumuz yer Kırşehir.

Eski adı Gülşehri imiş; sonra Kırşehri olmuş. Bu değişimin sebebini merak etmek gerekmez mi? Bugüne kadar merak edip de bir iki satırla açıklayan bir Allah'ın kuluna rastlamadım.

Kırşehir, nasıl büyük şahsiyetleri toprağında barındırıyorsa, ona mümasil büyük acılar da yaşıyor olmalı. Şimdi baş tacı edilen Âhi Evran?ın Kırşehir?in en gösterişli mimarî yapısını inşa ettiren Caca Bey tarafından öldürüldüğünün iddiası bile yeterince yakıcı... Öldürülen sadece Ahi Evran değil, çok sayıda ahi, Moğol zulmüne direnen Türkmen ahali...

Velhasıl kanlı, acılı bir tarih.

Ahi Evran?ın, İran?ın Batı Azerbaycan Eyaleti?ne dâhil Hoy?da doğduğu, Fehreddin Razi?nin medresesinde okuduğu, Bağdat?a gidip orada ahiliği benimsediği, Anadolu?ya dönünce Alaeddin Keykubat?ın arzusu ile birçok şehri dolaşarak ahiliği yaydığı, bizzat kendisinin debbağlıkla, yani deri terbiyeciliği ile meşgul olduğu, ama bir taraftan da medresede ders verdiği, Sultan Alaeddin?in ölümünden sonra yerine geçen Gıyaseddin Keyhüsrev?le aralarının bozuk olmasından ötürü Konya?dan Kırşehir?e geldiği ve 93 yaşında burada vefat ettiği... hem bilinir, hem bilinmez!

Ahi Evran?ın Anadolu?yu içten yapan şahsiyetler arasında mühim bir yeri olduğu ortada. Fakat Moğol baskısı altındaki Selçuklu tarihini kavramakta zorlandığımız da şüphe götürmez. Tarihe mâl olmuş büyük şahsiyetlerin Moğollarla ilişkilerini sorgulamaktan imtina ediyoruz. Hatta bazı büyük şahsiyetlerin Moğolların mahallî idarecileri olabileceğini de görmezden geliyoruz. Caca Bey, bunlardan biri olabilir mi?

Selçuklular, Moğollarla güç yetiremezler. Mısır Memluk Sultanı Baybars, Anadolu?ya gelir ve İlhanlı ordusunu Elbistan?da mağlûb eder (1277). Moğolların safında savaşan Caca Bey de esir düşer ve Şam?a götürülür. Büyük Memlûk sultanı Baybars?ın Şam?da ani ölümü üzerine esaretten kurtulur.

Baybars, mühim değil, ehemm... O, Selahaddin?in yarım bıraktığını tamama erdiren kahramandır. Selahaddin sonrası bölgede varlığını sürdüren Haçlı kalıntılarını kesin olarak ortadan kaldıran odur. Bu itibarla ona, ?2. Selahaddin? demek doğru olur. Belki ömrü vefa etse idi, Türkiye tarihi farklı yazılacaktı. Moğolları mağlûb eden tek güç Memlûklar. Daha önce de Memlûk Sultanı Kutuz Ayncalut?ta Moğollara ilk defa mağlûbiyeti tattırmıştı. Baybars?tan Elbistan zaferinden sonra daha güçlü hamleler beklenebilirdi. Osmanlının Mısır?ı ele geçirmesinden yaklaşık 350 sene önce Memlûkların Anadolu?ya hâkim olması neleri değiştirmezdi ki?

Şimdilerde Kırşehir?de Caca Bey de rağbette! Onun yaptırdığı ve artık cami olarak kullanılan medrese, tam manasıyla ?âbidevî? bir yapı, diğer İlhanlı yapıları gibi! Caca Bey İlhanlı hükümdarlarının henüz müslüman olmadığı bir devirde yaptırıyor bu medreseyi. İlhanlıların İran merkezi Müslüman değil, ama mahallen Müslüman olan veya Müslüman ahaliye gösteriş için dinî yapılar inşa eden valileri var. Erzurum?da, Çifte Minareli, keza Sivas?ta aynı adla anılan medreseler böyle yapılar.

Caca Bey?in Kırşehir?deki medresesini de bu tasnifte ele almak doğru olur. Yapı, kapalı avlulu medrese tarzında inşa edilmiş. Kapalı medresenin açık kubbesi ve altındaki kuyu bir sürü efsane üretilmesine zemin hazırlamış. Aslında kapalı avlu bu kubbenin üstündeki aydınlık feneri ile aydınlatılmak istenmiş olmalı. Nitekim 1907 Ankara Salnamesi?ndeki resimde kubbenin üstündeki aydınlık feneri görülebiliyor. Sonra yapı geniş ölçüde harab olmuş; böylece kubbedeki aydınlık fenerinin açıklığı da genişlemiş. Bir de kubbenin altında kuyu olunca bazı akillerin attığı taşları temizlemek mesele olmuş!

Modernlik merakı, medresenin astronomi maksatlı yapıldığı tahmini yürütülmesine fırsat veriyor. Ancak meşhur ilim tarihçimiz Aydın Sayılı?nın kazısı, kuyunun böyle işler için elverişli çapta olmadığını ortaya koymuş. Buna rağmen, bu efsane çoğaltılıp duruyor ve binanın köşe kuleleri de şekillerine bakılarak füzeye benzetiliyor! Bir de minare var kafa karıştıran. Güya burası rasat kulesi imiş! Sol köşede binanın cesametiyle yarışır bir kümbet var, Caca Bey?in türbesi... Seyahatlerimizde, Caca Bey türbesini ziyaret edeni görmedim; bizi ziyarete davet eden de olmadı.

Caca Bey medresesi önemli. Sırf cesametiyle değil, Anadolu?da Uygur harfleriyle Moğolca yazılmış ilk eser onun vakfiyesi. Vakıf şahitleri arasında bir hayli Moğol adı da görülebiliyor. Caca Bey?in hayırhah bir idareci olduğu anlaşılıyor, Kırşehir?de, Eskişehir?de (yani Sultanüyüğü?nde) ve İskilip?te üç medrese, hayli mescid, han, hankâh, zaviye, mektep, türbe... vakfetmiş. Demek ki her nasılsa ona mümasil servet de biriktirmiş!

https://www.enpolitik.com/kose-yazisi/1215/kirsehirin-gulleri-bitmez

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

05.05.2020 ‘Sağlık devrimi’!
13.02.2020 “Kudüs mitingi”nden, “Kudüs mitingi”ne!
23.12.2019 Caminin meyzini var, düzeni yok!
26.11.2019 ABD ile Rusya arasında
21.11.2019 Bilmek Cezası!
14.11.2019 Atatürk Kemalizm dinine inanır mıydı?
11.11.2019 Bakanlık Olmasa, Milli Eğitim Yoluna Girer mi?
07.11.2019 Cehalet saldırganlaştırır!
30.10.2019 Samsun: Kimlik arayışının amazoncası!
28.10.2019 Konya hamulesi!
30.09.2019 Çocuklar Türkçeyi anlayamıyormuş...
19.09.2019 Yunus Emre?nin izinde
03.09.2019 Amerikan tezgâhı!
29.08.2019 Malazgirt?te tarihî romanı konuşmak
23.08.2019 Malazgirt?te tarihî romanı konuşmak
16.08.2019 Ağlamaklı bayramlar!
02.08.2019 Yolunuz çimerlikten geçti mi?
11.07.2019 Cumhuriyeti halkla konuşarak kurmuş!
04.07.2019 Tarihi Seçelim mi Seçmeyelim mi?
20.06.2019 Öldüren mahkeme!
28.02.2019 100. yıl ideolojiye teslim olma yılı olmasın!
22.02.2019 Muhalefetsiz iktidar olmak
28.01.2019 Zihni teşevvüş bulaşıcı!
21.01.2019 Moskova resminde gezinmek
15.01.2019 Zamane Hülagü?sünün Mehmet Âkif seferi!
02.01.2019 Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
23.12.2018 100 Temel?e sevinsek mi, üzülsek mi?
20.12.2018 Tayyip Bey?e bu kötülüğü kim yapıyor?
16.11.2018 Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
01.11.2018 Kültürde 3?üncü havalimanının karşılığı ne?
21.10.2018 ?Ata?nın miras ne olacak?
27.09.2018 Maddî onarım yetmez!
10.09.2018 Kudüs: Bu kaçıncı satış!
04.09.2018 Yaz beni beni!
28.08.2018 Hacım hoş geldin!
04.08.2018 İsa Bey: Dönemini aşan bir Aydınoğlu
25.07.2018 1920 ve 2018: İki resim arasındaki farklar!
15.07.2018 CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
03.07.2018 Askerliğin bedeli...
29.06.2018 Veyl galiplere!
11.06.2018 Adil bir seçim olmayacak!
30.05.2018 Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
26.05.2018 Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
23.05.2018 Şehrin derûnuna girmek...
16.05.2018 Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
13.05.2018 Nehir türküler!
09.05.2018 Hasan Rıza Paşa kim? İşkodra neresi?
02.05.2018 Türkiye?de resmî olarak dil konusunda sorumlu kurum hangisi?
25.04.2018 Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
14.03.2018 Mehmed Âkif iki defa ?korkma? dedi!
26.02.2018 GayriMüslim Türkiye?ye getirilmeli mi?
24.02.2018 Kemal Tahir ve Arif Nihat Asya
22.02.2018 Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan?ı okudu mu?
20.02.2018 ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
14.02.2018 Bunlar ?hamakat benim karakterimdir? demek istiyorlar!
09.02.2018 Anıtkabir?e neden gitmem?
04.02.2018 Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
24.01.2018 MHP Atsızcı mı?
18.01.2018 SAVAŞ GERÇEKTE ABD İLE!
12.01.2018 MİLLİYETİN MAYASI NE?
09.01.2018 TAŞERONLAŞTIRDIKLARIMIZDAN MISINIZ?
04.01.2018 ?MABEDSİZ ŞEHİR"DEN ANKARA'NIN 100. KATINA MODERNLİK!
01.01.2018 "TÜRKÇENİN ŞÖLENLERİ"NİN ÇEYREK ASRI
29.12.2017 TERÖR BARONUNDAN YAZAR İCAD ETMEK
28.12.2017 AHMET YESEVÎ'Yİ GÖRMEK İSTERKEN TİMUR'LA KARŞILAŞMAK
25.12.2017 AHMED YESEVİ'YE DÖNÜŞ, AHMED YESEVİ'NİN DÖNÜŞÜ
16.12.2017 DOĞU KUDÜS / BATI MEKKE
13.12.2017 BOLU'NUN KÖROĞLUSU: KÖROĞLU MEKTEBİ
13.12.2017 BOLU'NUN KÖROĞLUSU: KÖROĞLU MEKTEBİ
11.12.2017 BİLECİK'İ BİLMEK GEREK!
08.12.2017 GAFİL MÜSLÜMANLARA SON ÇAĞRI: UMRE GEZİLERİNİZİ İPTAL EDİN!
02.12.2017 SABAH NAMAZINDA FUAD PAŞA!
30.11.2017 ŞEHRİN MEYDANLARINDAN BİR PUT EKSİLDİ
27.11.2017 DİLDE KİRLENMENİN SORUMLUSU KİM?
22.11.2017 ÖZÜR DİLERİZ AMA GERÇEK DÜŞMANIMIZ SİZSİNİZ!
20.11.2017 ARAPLAR KENDİ HÂLİNE BIRAKILSA......
17.11.2017 NEO-ATATÜRKÇÜLÜK VEYA İŞTE MEYDAN-I CEHALET!
13.11.2017 SÖZLÜKLE KELİMELERLE HÜR UFUKLARA YÜRÜYÜŞ
10.11.2017 ATATÜRKÇÜLÜK DİRİLTİLEBİLİR Mİ?
07.11.2017 KUR?AN MUCİZELERİ MÜZESİ
04.11.2017 DİL KURUMU'NU İŞE YARATMAK
02.11.2017 ANKARA'YI MELİH'İN PUTLARINDAN TEMİZLEMEK
31.10.2017 "ANKARA KÖYDÜ" MASALINI MELİH GÖKÇEK'TEN DİNLEMEK
30.10.2017 GECİKMİŞ BİR İSTİFA!
23.10.2017 BOSNA?NIN GÜNEŞLİ YÜZÜ VE ?İSLÂMIN UÇ BEYİ ALİYA?
09.10.2017 SİVASLA TANIŞIKLIĞIMIZIN KIRKINCI YILINDA
05.10.2017 HACIYATMAZ ve KASELİSLER
02.10.2017 YENİ ATATÜRKÇÜLÜK İLKESİ: BÜST ISLANMASIN; ÇOCUKLAR ISLANSIN!
29.09.2017 AVARA KASNAK BİR KURUM: TDK
27.09.2017 ANTAKYA'DA AHLÂK ŞÛRÂSI, TARSUS'DA EDEBİYAT MEKTEBİ
20.09.2017 KÂBE İMAMININ ARKASINDA NAMAZ KILMAK CÂİZ Mİ?
11.09.2017 ATATÜRK AKILLI ADAMDI; ATATÜRKÇÜLER NİYE AHMAK?
08.09.2017 ŞERİF HOCA
06.09.2017 DEVLET CAMİ YAPAR MI?
31.08.2017 ADALET TANRIÇASI ALKOL KULLANIR MI?
24.08.2017 YAVUZ SULTAN SELİM: TARİHİN ÇAĞRISI
22.08.2017 ATATÜRKÇÜLÜK BİTTİ, HEYKELCİLİK KALDI
18.08.2017 ORMAN ÇİFTLİĞİ KİMİN?
16.08.2017 SAMSUN O SAMSUN DEĞİL, SİYÂSET O SİYÂSET DEĞİL!
11.08.2017 TÜRKÇE YILINDA ?AGRESİF? OLALIM
09.08.2017 ESKİ DEVLET-YENİ DEVLET
31.07.2017 SIRITIK SIRRI?NIN ZEKÂTI
27.07.2017 OSMANLISIZ ORTADOĞU: EMPERYALİSTLER, SİYONİSTLER ve ARAP KRALLARI
26.07.2017 YÜZ YIL ÖNCE BİR OSMANLI SANCAĞI: KUDÜS
20.07.2017 YENİ BİR ANITKABİR AÇIKLAMASI BEKLEMEK
18.07.2017 15 TEMMUZ?UN YILDÖNÜMÜNDE: MANKURT DARBESİ
12.07.2017 15 TEMMUZ?UN YILDÖNÜMÜ DOLAYISIYLA: KAHRAMAN, KAHRAMANLIĞI UMURSAMAYANDIR
24.06.2017 BEŞTEPE'DE KUR'AN, EZAN VE İFTAR
22.06.2017 BEŞTEPE?DE İFTAR
21.06.2017 TÜRK EDEBİYATININ EN İYİ 100 ROMANI İMİŞ!
20.06.2017 HANİ ŞU BİZİM ?ASKER TAYINI?!
05.06.2017 KIRŞEHİR?İN GÜLLERİ BİTMEZ!
02.06.2017 MALAZGİRT Mİ MUŞ?TADIR; MUŞ MU MALAZGİRT?TE?
29.05.2017 DİL ARENASI
25.05.2017 YOLUMUZ MUŞ?TUR; YOLUMUZ YOKUŞTUR
22.05.2017 MÜJDELER OLSUN! ANKARA BÜYÜKŞEHİR 50 BÜYÜK, 25 KÜÇÜK SEMT KÜTÜPHANESİ KURUYOR
16.05.2017 GİRESUN?UN DERİNİNE GİRMEK
08.05.2017 MALATYA YAHUT MEMLEKET
06.05.2017 BURSA?DA TULUYHAN UĞURLU?YU DİNLEMEK
04.05.2017 ÇİFTE MEDRESENİN DİĞERİ: YAKUTİYE
02.05.2017 ERZURUM?DA ÇİFTE MEDRESE
28.04.2017 BATMAN?IN TARİH KÖPRÜSÜ: HASANKEYF
26.04.2017 AVRUPA?NIN İLM-İ SİYASETİ
24.04.2017 BU BİZİM BATMAN!
20.04.2017 HALK OYLAMASI ve ANKARA MESELESİ
18.04.2017 ZAFER YAHUT HEZİMET
13.04.2017 BİR AYAĞIMIZ ERZURUM?DA
28.03.2017 ATATÜRK NE DERDİ?
22.03.2017 TRT?DE MEHMED ÂKİF DÜŞMANLIĞI
20.03.2017 TÜRKİYE?NİN YENİ HAMLESİ
15.03.2017 HOLLANDA VAKÂSI: MÜSLÜMANLARI (TÜRKLERİ) TASFİYENİN BAŞLANGICI!
12.03.2017 İKİ ŞÛRA ARASINDAKİ 7 FARK
08.03.2017 DÜNYANIN İYİLİĞİ İÇİN TÜRKİYE
06.03.2017 NİHAYET 3. MİLLÎ KÜLTÜR ŞÛRASI
02.03.2017 AHMAKLARIN ABDÜLHAMİD?İ
28.02.2017 ABDÜLHAMİD MEHTER DİNLER MİYDİ YAHUT FATİH SİGARA İÇER MİYDİ?
27.02.2017 İZMİT PİŞMANİYESİ VE PİŞMANLIĞI
24.02.2017 CEHENNEMİN DİLİ
20.02.2017 DEVLET OLMAK
10.02.2017 Müfredat Yazıları 6: MÜFREDATIN RUHU YOK
08.02.2017 TÂLİMSİZ TERBİYESİZ MÜFREDAT
07.02.2017 TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI: ESAS MESELE DİL!
01.02.2017 ŞEHİRCİLİK ŞÛRÂSI MÜNASEBETİYLE: MEDENİYET ?KENTSEL?LE OLMAZ
30.01.2017 ANSIZIN ŞEHİRCİLİK ŞÛRÂSI
26.01.2017 ALTI OK MÜFREDATI
25.01.2017 MÜFREDAT DEĞİŞMEZ, DEĞİŞTİRİLEMEZ!
23.01.2017 ASIL SORU: İDÂRÎ REFORM MU SİYÂSÎ REFORM MU?
18.01.2017 ERZURUM?DAN GELEN İSTANBUL BEYEFENDİSİ
14.01.2017 ŞAR?IL, ŞAR?IL, ŞAR?IL?
12.01.2017 ŞAR! ŞAR! ŞAR!
04.01.2017 KEÇİÖREN METROSU?NUN AÇILMASI MÜNASEBETİYLE: NE YÜZLE BU ADAM?
02.01.2017 ERZURUM'A GİTMEK ZOR!
30.12.2016 DİL BAHİSLERİ: TAKDİM Mİ TEVCİH Mİ?
28.12.2016 ASIRLIK MÜCÂDELE: DİNİMİZİN SON YURDUNU KORUMAK
23.12.2016 HEYKELPERESTLİKTEN MEDET UMMAK
14.12.2016 HALEB?İN İKİNCİ DÜŞÜŞÜ
12.12.2016 TERÖRE, ?NEDEN? SORUSUNU SORMAK
08.12.2016 EĞİTİM, KÜLTÜR TEPETAKLAK!
27.11.2016 AVRUPA İLE NEYİ MÜZAKERE EDİYORDUK Kİ?
15.11.2016 KAYMAKAMI ÖLDÜRMEK
04.11.2016 BUNLAR, ÜMİTLERİMİZİ KATLETMEKTEN YARGILANMALI
01.11.2016 MARAŞ MARAŞ DERLER
15.10.2016 AB?YE GİRMEME KARARINDAN ÖNCE NATO?DAN ÇIKMAK
06.10.2016 SEN-BEN KAVGASININ SON HALİ
28.09.2016 EY HALEP! SEN YIKILMAYI HAK ETTİN!
26.09.2016 ATATÜRKÇÜLÜKTE ÇOCUĞA YER YOK!
24.09.2016 TİKA; TOKA; TUKA SÖZLÜĞÜ
19.09.2016 KOMŞUMUZ ABD!
12.09.2016 YAKIN TARİH HİPERMETROPLARI!
12.09.2016 BAYRAM HAVASI ESTİRMEK