TÜRK KÜLTÜRÜNDE ORMAN KÜLTÜ

Kelime anlamıyla “ibadet, tapınma, din” (TDK) gibi anlamlara gelen kült sözcüğü, kutsal olarak görülen varlıklara karşı gösterilen saygı olarakta kullanılmaktadır.

Kült olarak kabul görülen varlıklar insanda korku ve çekince uyandırmaktadır. Dolayısıyla ulaşılmaz, büyük ve gizemli olarak görülmektedirler. Bu anlamda; dağ, orman, ateş ve su zaman zaman kült olarak kabul edilmiştir.

Yine Şamanizm’de karşılaştığımız bütün bir kâinatın ruhu olduğuna dair düşünceden yola çıkarsak ağaçlarında bir ruhu olduğunu söyleyebiliriz.

Öte yandan; çoğu inanç sisteminde orman gizemli, karanlık ve korkutucu olarak tasvir edilmektedir. Ağaçların tıpkı insanlar gibi bir yaşam döngüsüne sahip olması bir sembol olarak görülmüştür. Örneğin; yeni doğan çocuklar için birer ağaç dikilmektedir.

Bunun nedeni; yeni doğan çocuğun tıpkı ağaçlar gibi uzun ve köklü bir yaşama sahip olması dileğidir. Orman ve ağaç kültü eski Türk inanç sisteminde de yer almaktadır. Uygurların türeyiş efsanelerinde ağaç önemli bir yere sahiptir. Altay yaratılış destanında ve Dede Korkut Kitabı’nda yine ağaçlara ait hikâyelerden bahsedilmektedir.

Aslında Türk Kültüründe orman iyi şeyleri çağrıştırmaz. Orman; ağaçlara yüklenen olumlu anlamlara rağmen, kargaşanın ve kötülüğün sembolü olarak görülmüştür. Diğer taraftan ormanda yaşayan ruhlara göre iyi ve kötü olarakta adlandırılmaktadır.

Şöyle ki; İyi ruhların yaşadığı aydınlık-ışıklı ormanlar: Ata ruhları veya kutlu hayvanların ruhlarının dolaştığı ormanlar olarak bilinirler. Bu tür yerler dikkatli olmayı gerektirmektedir. Ruhları kızdırmamak ve hayır dualarını almak için sessiz, saygılı olunmalıdır. Adak ve saçı saçmak gerekmektedir. Kötü ruhların yaşadığı karanlık ormanlar: Kötü ruhların yaşadığı yerler “lanetli yerler” diye de adlandırılmaktadır.

Lanet kelimesi “Allah’ın rahmetinden yoksun” anlamına geldiği için halk arasında söylenmesi en fazla yasaklanan kelimedir. Kur’an’da Bakara suresi 891 , 1592 , ve 161.3 ayetlerden İslamiyet’te de kelimeyi kullanırken ne kadar dikkat edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Kelimenin kullanımı eskiden tabu iken, bugün çeviri Türkçesinde, yazılı ve görsel basında çok kullanıldığı için kanıksanır olmuştur (Ergun, P. 2010, Türk Kültüründe Orman Kültü, s: 114).

Buradan da anlaşılacağı gibi Türk Kültüründe ormanlar kutsal olarak görülen yerlerdir. Bugün hala doğaya ve dolayısıyla ağaçlara gösterilen saygı devam etmektedir. Türk kültüründe yer alan doğa sevgisi geçmişten, bugüne taşıdığımız en önemli değerlerimizden birisidir.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/795/turk-kulturunde-orman-kultu.html

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

Diğer Yazılar