'Eski Türklerde "GÖK TANRI" İnancı

Türklerin İslamiyet’i kabul etmeden önceki inanç sisteminin adı, “Tengri” yani “Gök Tanrı’ydı.  Tengri inancı, hem gök hem de gökte hüküm süren ruh anlamında ifade edilmiştir.

Ayrıca Tengri kelimesi, Göktürk yazıtlarında gök, gökyüzü ve Tanrı anlamında kullanılmıştır. İslamiyet sonrası dönemde ise yerini Allah, ilah, yaratıcı gibi kelimelere bırakmıştır.

Eski Türkler’de göğün ve yerin yalnızca bir tane yaratıcı olduğundan bahsedilmektedir. Bazı kaynaklara göre 8-10. yüzyıllarda Türklerin maddeden yaratılmış bir ilah kavramına ulaştıkları düşünülmektedir.

Eliade’ye göre gök tanrısı ya da gökteki tanrılar fikrinin doğuşu, gökyüzünün ya da uzayın sıradan insanların ulaşamayacağı yüksek bölgeler oluşundan kaynaklanmaktadır. O yüzdendir ki çeşitli yollarla (Örn; şamanların Dünya Ağacını basamak olarak kullanmaları) ve çeşitli amaçlarla bu ulaşılmaz yerlere çıkabilen insanlar, artık insan olmaktan, en azından sıradan bir insan olmaktan çıkarlar ( Çoruhlu, Y. 2011, Türk Mitolojisinin Ana Hatları, s: 20).

Öte yandan; Gök Tanrı, yaygın olarak, gökte oturan yaratıcı olarak algılanmıştır. Dolayısıyla güçlü ve kudretlidir. Bu anlamda Türklerin tek Tanrı inancının da temelini oluşturur.

İslam dini ve Gök Tanrı inancı arasında oldukça benzer özellikler bulunmaktadır diyebiliriz. Göktürk kitabelerinde Tanrının özellikleri ve Allah’ın sıfatları oldukça yakınlık göstermektedir. Tanrı ebedîdir. O, her şeyi yaratır ve yok edebilir. Tüm evrende kudret sahibidir.

Sonuç olarak; Gök Tanrı inancı İslamiyet'e çok yakındır ve neredeyse benzer özelliklere sahiptir.

Gök Tanrı dininin esası, tek bir yaratıcının olmasıdır.

Bir atasözünde bahsedildiği gibi;

“tün kün tapun tengrike boynamagıl

qorqup angar eymenü oynamagıl”

“ Allah’a gece gündüz ibadet et ve bu işten şaşma

O’ndan kork ve korkunda, çekinmende oyunbaz olma.”

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/704/eski-turklerde-gok-tanri-inanci.html

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

Diğer Yazılar