OSMANLI?DA ?PARALEL DEVLET? YAPILANMASI ve FEYZULLAH EFENDİ / 3.

Eklenme Tarihi: 29.11.2016 07:16:56 - Güncellenme Tarihi: 17.01.2020 22:03:02

Daltaban Mustafa Paşa?nın kellesi alındıktan sonra yine Feyzullah Efendi?nin tavsiyesiyle Râmi Mehmed Paşa sadaret makamına getirildi. İstanbuldaki parelel yapılanmadan haberdar olmayan II. Mustafa  sadrazama ?Şeyhülislâmın sözünden çıkmaması? tenbihliyordu. Yani padişahın gafleti had safhadaydı.

 Râmi Mehmed Paşa?nın da ilk işi Feyzullah Efendi?nin nüfuzunu kırmak için kolları gizliden sıvamak oldu. Hazırladığı plana göre olay sadece Şeyhülislâm ve çevresindekilere karşı düzenlenmiş iken içten içe oluşan tepkilerin etkisiyle padişaha karşı bir hareket haline dönüştü. Râmi Mehmed Paşa ve Moralı Damad Hasan Paşa?nın hazırladıkları plan gereği önce Cebecibaşı Boşnak İbrâhim Ağa?nın tahrikiyle harekete geçen cebeciler, gecikmiş ulûfelerini isteyerek direnişi başlattılar (17 Temmuz 1703). Kısa süre içinde yeniçerilerin ve medrese talebelerinin de katılmasıyla büyük bir isyana dönüşen bu direniş, daha sonra tüccar ve esnafın katılımı, Ağakapısı?ndaki mahpusların salıverilmesiyle bütün İstanbul?a yayıldı. Bu arada isyanı bastırmak isteyen Feyzullah Efendi?nin adamı Sekbanbaşı Murtaza Ağa öldürülüdü. Feyzullah Efendi ve oğullarının, hatta bazı devlet adamlarının  evleri yağmalandı. Bostancıbaşı Mehmed Ağa?nın direnişten vazgeçerek isyancılara katılması ayaklanmanın saraya da sıçramasına yol açtı.

Yüksek dereceli devlet görevlerine yeni tayinler yapıp sadrazamlığa Söhraplı Ahmed Paşa?yı, Şeyhülislâmlığa İmam Mehmed Efendi?yi getiren âsiler, isteklerini ulemâdan oluşan bir heyetle Edirne?ye bildirmek istediler. Bu heyet Feyzullah Efendi?nin emriyle Havsa?da tutuklanarak Eğridere?ye gönderildi. Başlangıçta gelişen olaylardan haberi olmayan, sonradan İstanbul Bostancıbaşısının gizlice gönderdiği raporla durumu öğrenen II. Mustafa İstanbul?dan gelen heyetin tutuklanmasına çok kızdı. Bu yüzden vezîriâzamı azarlayınca Râmi Mehmed Paşa padişaha, ?Şeyhülislâmın emrinden çıkmamasını? tavsiye ettiğini hatırlattı. Buradan anlıyoruz ki Rami Mehmed Paşa Feyzullah Efendi? ile onun metodları ile mücadele ediyordu.

İstanbul?dan Edirneye gelen II. Mustafa?nın annesi Rabia Gülnuş Sultan ilk defa devlet işlerine karışarak isyancıların haklı olduğunu, Feyzullah Efendi?nin ?devlet içinde devlet kurduğunu? ve daha birçok şeyi ayrıntılarıyla anlattı. II. Mustafa, Feyzullah Efendi konusunda ilk defa gerçeklerle yüzleşiyordu.  Onu huzuruna çağırarak azlettiğini ifade etti. Hocası olarak Mustafa?nın her zaafını bilen Feyzullah Efendi kendisi ve oğullarının Varna üzerinden Erzurum?a gitmelerine yardımcı olmasını istedi ve bunu temin etti.

II. Mustafa zordaydı,  İstanbul?daki muhaliflerle uzlaşma yollarını aramaya başladı. Fakat isyan kontrol edilemez bir hale gelmiş, hatta Râmi Mehmed Paşa bile zor duruma düşmüştü. Gönderdikleri heyetin yakalanması, isyancıların yeni hedefini saltanat makamına yöneltti. Zira II. Mustafa?nın azledilmiş Şeyhülislâm Feyzullah Efendi?ye gönül alıcı bir hatt-ı hümâyun vermesi bu azlin görünüşte olduğu kanaatini uyandırıyordu.

Yeniçeri, cebeci, topçu, bostancı ve çeşitli esnaf gruplarından oluşan 60.000 civarındaki isyancı kuvvetler, Dorucan Ahmed?in öncülüğünde Edirne?ye doğru harekete geçti. II. Mustafa ise Edirne?de bir yandan savunma tedbirleri alırken bir yandan da yeni hükümet teşkiliyle meşguldü. İstanbul?dan yola çıkanlar Silivri?ye gelince II. Mustafa?nın küçük kardeşi Ahmed?i tahta geçirmeye karar verdiler. Bunun üzerine II. Mustafa, Edirne?deki birlikleri Çakırcı Hasan Paşa kumandasında Çorlu?ya sevketti. Ancak Hasan Paşa İstanbul kuvvetleriyle çarpışmadan geri çekildi. Serasker olarak tayin edilen Sadrazam Râmi Mehmed Paşa ise Havsa civarında İstanbul kuvvetlerine karşı siperler hazırlamakla meşguldü. Daha sonra askere cesaret vermek düşüncesiyle II. Mustafa?yı buraya getirtti. Böylece Osmanlı ordusu İstanbul ve Edirne kuvvetleri diye ikiye ayrılmış oldu. Fakat kısa süre içinde Edirne kuvvetlerinin İstanbul?dan gelenlerle birleşmesi üzerine bu ikilik ortadan kalktı, II. Mustafa da tahtı kardeşi III. Ahmed?e bırakmak zorunda kaldı. Bunun üzerine başta Sadrazam Râmi Mehmed Paşa olmak üzere öteki hükümet erkânı kaçarak her biri bir yere gizlendi.

Feyzullah Efendi ölümün nefesini ensesinde hissetmeye başlamıştı. Edirne Sarayı?na yerleştirdiği adamlarından imdat istedi,  kendisi ile beraber Varna?ya kadar gelmelerini teklif etti. Gidişatı gören hiç kimse buna yanaşmadı. Feyzullah ve Fetullah Efendi atlanıp  şafak vakti Varna?ya doğru kaçmaya başladılar. Arkasından ihtilalcilerden Karakaş Mustafa idaresindeki bir süvari takımı peşlerine düşüp atlarını topukladılar... Baba ve oğlu Varna yakınlarındaki Pravadi köyünde kıstırıp ele geçirdiler, çırılçıplak soyarak, kırbaçlayarak, hakaretlerle Edirne'ye getirildiler.

Burada baba-oğul üç gün mallarının nerede olduğunu öğrenmek için işkenceye tabi tutuldularsa da bu soruşturma sonuçsuz çıktı. İlmiye sınıfından oldukları için idam edilmeleri geleneksel olarak imkansızdı. Bunun üzerine sanal olarak Fezullah Efendi Kandiye Sancakbeyi; oğlu Fethullah Efendi Alacahisar Sancakbeyi yapılıp böylece ilmiye sınıfından çıkarıldılar. Yeni Şeyhülislam  Mehmed Efendi idamları için fetva verdi.

II. Mustafa son gece Feyzullah ve Fetullah Efendi?yi hücreden çıkarttırıp huzuruna çağırttı. Elleri ve ayakları zincirliydi, üstlerinde sadece içdon vardı. Saç sakal uzamış, perişan bir haldeydiler. Sultan onlara din siyaset ilişkileri konusunda özlü bir konuşma yaptı ve isyancılara teslim etti.

3 Eylül 1703'de ihtilalciler Feyzullah ve Fetullah Efendi?yi teslim alıp dışarı çıkardılar,  iki uyuz beygire bindirip ?Bit Pazarı?na getirdiler... Kalabalık arasında saatlerce işkenceye tabi tutuldular ve sonra orada başlarını gövdelerinden ayırdılar. Başları mızrağa geçirildi   sonra cesetlerin ayaklarına ipler bağlatıp başlarında buhurdanlar ve kandiller taşıyan papazları ile 300 kadar Hristiyan tarafından şehir sokaklarında sürüklettiler. Cesetleri Tunca Nehri'ne atıldı.

Osmanlı Devleti içinde paralel bir yapılanmaya girişen Feyzullah ve Fetullah Efendilerin iktidarları ne kadar şaşalı ise sonları da o kadar kötüydü. Daha sonra İstanbulda çocuklarının ve kayın biraderlerinin üzerindeki bütün arsalar, köşkler, malikaneler ellerinden alınarak hazineye devredildi, suça ortak olanlar Girit Adasına sürgüne gönderildi.

15 Temmuz 2016?da Feyzullah ve Fetullah Efendi olayını bilmeyen, yeni kuşaklara öğretmeyen Türkiye Cumhuriyeti ?II. Fetullah Darbesi? ile yüz yüze geldi... Ders alınmadığı için tarih yeniden tekerrür ediyordu.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/594/osmanlida-paralel-devlet-yapilanmasi-ve-feyzullah-efendi-3

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

04.01.2020 Sonunda Hırsız Olacaksam...
20.12.2019 Meleklerin Bacakları
03.12.2019 Yobazlık nasıl bir şeydir?
30.11.2019 İslamcıların sahte kahramanı İskilipli Atıf
20.11.2019 Manda Yuva Yapmış Söğüt Dalına
13.11.2019 Yol Geçen Hanı
11.11.2019 Osmanlı'da Okuma Yazma Oranı
06.11.2019 Varoşların Ülkücüleri ve İslamcıları
31.10.2019 Nihayet Coşkulu Cumhuriyet Kutlamaları
26.10.2019 İçimizdeki PKK'lılar
22.10.2019 İslamcıların İslam Hassasiyeti
11.10.2019 Siyasal İslamın Ümmet Balonu Patladı
12.09.2019 12 Eylül'ü Dosdoğru Yazmak
27.08.2019 İslam'ı Müslümanların Zulmünden Kurtarmak
19.08.2019 Deistler ve Münafıklar
07.08.2019 Böyle Olur İmamların Düğünü
22.07.2019 Mücahit Müteahhitlerin Nükleer Tehlikesi
16.07.2019 15 Temmuz Yalanları
12.07.2019 Bilgi Çağının Cahilleri
06.07.2019 İtikatta Mursi, Amelde Sisi
27.06.2019 Bilgi Çağı Gençleri Siyaset Sahnesinde
24.06.2019 Cumhur İttifakı Niçin Kaybetti?
19.06.2019 Mısır İslam'ı, Bizimkiler ve Mursi
18.06.2019 Bu Düzen Değişmeli
15.06.2019 İmam Hatipliler Kuşağının Ruhuna El Fatiha
04.06.2019 İnsan Odaklı Siyaset ve Davutoğlu
24.04.2019 Çıbıklı Osman Dayı Destanı
20.04.2019 "Dindar İnsan"ın Güven Kaybı
14.03.2019 Galip Erdem'in yüzdesi belirsiz ortaklığı
02.01.2019 Şehirlerimize vurulan haçlı mührüne 'dur' demek
06.11.2018 Avrupa'da trafik cezası gözlemlerim
28.10.2018 Sarıkamış Şehitleri ve yalan fırtınası
22.09.2018 Türkü dünyamızın güzelleri
18.09.2018 Maria Elif'e Müslüman işkencesi
15.09.2018 Bir ülkü hamalının dramı
09.09.2018 Kitabın ortasından tespitler
30.08.2018 Çiyiltepe'de Albay Reşat Destanı
28.08.2018 Türkiye usulü özelleştirme
25.08.2018 Gel kriz gel!..
21.05.2018 Karakoç, Mahzuni ve bir şiirin hikayesi
16.05.2018 İsrail'in kurulmasında tarihin karanlık sayfaları
14.05.2018 Partiler ve liyakat
03.03.2018 Yazarlar Birliği nasıl kuruldu?
18.02.2018 Aliya'nın ufuk çizgisinde FETÖ ve PKK gerçeği
22.01.2018 DÜŞÜNCE UFKUNDA YERLİ Mİ KALMALIYIZ, MİLLİ Mİ OLMALIYIZ?
22.11.2017 YAŞAR KEMAL ÜSTÜNE DÜŞÜNCELER
16.11.2017 MERHABA İTHAL CONİLER
03.11.2017 BİR ABDULLAH ÇATLI HATIRASI
17.10.2017 ŞEHİR EFSANELERİ, DENİZ GEZMİŞ ve ÜLKÜCÜLER
09.10.2017 ERMENİ TEHCİRİ ve KERVAN 1915 FİLMİ
02.10.2017 KUTSAL TOPRAKLARDA İSLÂM DÜNYASI
06.08.2017 SAMAN TORBASINDAKİ KİTAPLAR
07.06.2017 AL GÖTÜR KABRİME KOY BU SEVDAYI
22.05.2017 OSMANLIYI İTTİHATÇILAR MI YIKTI?
16.05.2017 BATILILAŞMA İHANETİNİN YENİ BOYUTU
10.05.2017 FETBULLARIN KÜLTÜR AYAĞI
20.04.2017 AYDININ MUKADDESİ HAKİKATTIR
06.04.2017 DAVAYI SAVUNMAK
21.03.2017 NEVRUZ KİMİN BAYRAMI?
15.03.2017 AVRUPA TÜRKLÜĞÜ GÖZLEMLERİ
07.03.2017 KIYIDAKİ KÖPEKLER
24.02.2017 BEYAZ ELBİSELİ MEHDİ
19.02.2017 BOZKURT ENVER PAŞA
08.02.2017 AKREP NALAN PSİKOLOJİSİ
30.01.2017 CEMİL MERİÇ ve TÜRK SOLUNUN ?LANET ÇEMBERİ?
24.01.2017 ŞEVROLE VAKKAS VE DELİ İSMET'İN MEHTER YÜRÜYÜŞÜ
13.01.2017 İNSANA SAYGI
05.01.2017 VATANIM SENSİN?DE GÖRDÜKLERİM
03.01.2017 2017, MİLLÎ SİNEMADA HAMLE YILI OLABİLİR
05.12.2016 'EKŞİ ELMALAR've 'DAĞ II' FİLMİ
29.11.2016 OSMANLI?DA ?PARALEL DEVLET? YAPILANMASI ve FEYZULLAH EFENDİ / 3.
23.11.2016 OSMANLI?DA ?PARALEL DEVLET? YAPILANMASI ve FEYZULLAH EFENDİ / 2.
15.11.2016 OSMANLI?DA ?PARALEL DEVLET? YAPILANMASI ve FEYZULLAH EFENDİ / 1.
04.11.2016 ULU TÜRKMEN NEŞET ERTAŞ
27.10.2016 NURİ PAŞA?NIN GÖNÜL YARASI
07.10.2016 "MHP'YE SIZMAYA ÇALIŞAN FETÖCÜ" NÜN SOSYAL MEDYA SAYFASINDAN SEÇMELER