TÜRKLERDE KURT SİMGESİ

Türklerin tarihine bakıldığında bayraklarda, paralarda ve destanlarda kurt simgesinin sıklıkla kullanıldığını görürüz.  Dolayısıyla kurt simgesi Türkler için milli bir semboldür diyebiliriz.

Kurt çoğunlukla destanlarımızda karşımıza çıkmaktadır. Özellikle Bozkurt’un Türk tarihinde önemli bir yeri vardır. Bozkurt Destanın ’da erkek kurt Göktürk soyunun yeniden dirilip çoğalması şeklinde, Uygurların Türeyiş efsanesinde ise Tanrı’nın tecelli ettiği  bir varlık olarak tasvir edilmiştir.

Bozkurt, özellikle destanlarda Türk milletinin yaşama azmini ve savaş gücünü temsil etmektedir. Türkler, anayurtlarında birlikte yaşadıkları kurda tanrısal bazı nitelikler atfetmişler, sonra kendilerinin de birer bozkurt olduğunu düşünmüşlerdir. Soylarını bozkurda dayandıran Türkler, hükümdarlarını da kurtlara benzetmişlerdir. “Oğuz Kağan Destanı’nda Oğuz Kağan için kurt beli gibi ince bir bele sahip olduğu söylenir. Yine aynı destanda kurt sesi savaş parolası olmuştur. Göktürk Destanı’nda bir prensin kurt soyundan geldiği ve bu prensin kurtlardan olan ilk oğlunun adının Türk olduğu anlatılır. Uygurların Türeyiş Destanı’nda ise gökten kurt suretine bürünerek inen Gök-Tanrı, Uygur hakanının kızları ile evlenmiş ve Uygurlar bu evlilikten türemişlerdir (Banarlı, N.S. 1983, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi,s :32).

Destanlar, efsaneler ve masallardan başka, Türk tarihi ve edebiyatı için vazgeçilmez kaynaklar olan Orhun abideleri, Dede Korkut Hikâyeleri ve Kutadgu Bilig’de de kurt motifinin geçmesi, kurdun Türk tarihine ve edebiyatına ne derece nüfuz ettiğini gösterir. Orhun abidelerinde kağanın askerlerinin kurt gibi düşmanlarının koyun gibi olduğu söylenir (Azap, S. 2013, Kurtlar ve Mankurtlar, s: 281).

Türklerle bütünleşen bir simge olarak kurt Gök menşe-i bir varlık olarak kabul edilmektedir. Öte yandan; Şamanların kostümlerinde ve davulları üzerinde de yer alan motiflerde bu figürün kullanıldığı görülmektedir.

Kurt, çok eski çağlarda bir totem, sonraki dönemlerde ise kutsal bir sembol haline gelmiştir. Göktürklerin bayraklarında bir kurt başının olması, bu sembole atfedilen kutsiyeti göstermesi bakımından son derece önemlidir. Bazı kavimlerin Türk yurduna hâkim oldukları yahut bu yurtta Türklerle beraber yaşadıkları dönemde Türklerin kağanlarını resmen tanıdıklarında, mesela Çinlilerin Türgeşlere, bu unvanı tanımalarının ertesinde kurt başlı bir bayrakla, bir davul göndererek hakimiyet verdikleri görülmüştür. Aynı adet Selçuklu ve Osmanlılarda da görülmüş, bu devletlerin hükümdarları tabiiyetleri altındaki hükümdarlara tuğ, kös ve bayrak göndererek bu eski geleneği devam ettirmişlerdir (Ögel, B. 1998, Türk Mitolojisi I, s: 41).

Özetle; Türklerin Bozkurt soyundan geldiğine inandığı düşüncesinden yola çıkarsak, kurdun neden bu kadar önemli ve özel bir hayvan olduğunu anlayabiliriz.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/570/turklerde-kurt-simgesi.html

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

Diğer Yazılar