Kaplıca Kültürü ve Termal Turizm Ekonomisi

Eklenme Tarihi: 01.08.2019 02:25:00 - Güncellenme Tarihi: 04.04.2020 01:41:34

Bu yazıyı kaleme alma düşüncesi; geçtiğimiz ay termal turizm bakımından dünya ölçeğinde büyük potansiyele ve modern tesislere sahip Afyonkarahisar?a ve yıllar önce orta Avrupa?ya yaptığımız akademik etkinlik kapsamında incelediğimiz bir ?Türk Kaplıcası? üzerindeki izlenimlerden doğdu.

Termal Turizm Ekonomisi
Türkiye zengin mineralli sularıyla termal kaynaklar bakımından dolayısıyla termal turizm bakımından yüksek potansiyele sahip dünyadaki en şanslı ülkeler arasında yer almaktadır. Ancak termal kaynakların turizm amaçlı kullanımı ve bu kaynakların ekonomiye kazandırılması bakımından ise; beklentilerin gerisinde bulunuyor. Geleneksel anlayışla yürütülen termal turizm faaliyetleri katma değer bakımından profesyonel işletmeciliğe göre önemli dezavantaja sahip durumdadır. Esasen bu durum dünya örnekleri de dikkate alındığında Türkiye?de de özellikle dış turizme de konu olabilecek alanlarda geleneksel kaplıca işletmeciliği anlayışından sağlık, rehabilitasyon, güzellik ve bakımla ilişkili turizm anlayışına geçmek gerektiğini gösteriyor. Özellikle söz konusu değişim beklentisi Türkiye Turizm Strateji Belgesi?nde yer alan turizmin çeşitlendirilmesi ve turist başına gelirin, katma değerin artırılması hedeflerine hizmet etmek bakımından da önem taşımaktadır. Buna göre dünyada 4 trilyon doların üzerinde bir ekonomiyi ifade eden sağlık(wellness) turizmi ülkemiz için de büyük potansiyeldir. Yine dünya genelinde Termal turizmin ekonomik hacminin 56 milyar dolar, Sudan Gelen Sağlık (Spa) turizminin 119 milyar dolar ve Halk sağlığı ve Bakım Turizmi hacminin 575 milyar dolar olduğu(McGroarty, 2019) dikkate alındığında konunun ekonomik büyüklüğü ve önemi daha güçlü şekilde ortaya çıkmaktadır.
Bu kapsamda Türkiye?nin büyümekte olan termal turizm pazarından daha büyük pay almak için termal kaynaklarının belirli bir bölümünü Kültür ve Turizm Bakanlığı?nın yürüttüğü planlı çalışmalarda da olduğu gibi ?sağlık ve güzellik turizmi odaklı? geliştirmesi ve uluslararası turizmin konusu haline getirmesi üzerinde çalışılması uygun olacaktır ve özellikle orta vadede söz konusu alanda değişim ve beklenen dönüşümüm ortaya çıkmasını sağlayacak çalışmalar üzerinde odaklanması yararlı olacaktır.

Mevcut durumda yapılanlar

Yukarda da belirtildiği gibi Türkiye geleneksel kaplıca kültürü bakımından ilk sıralarda yer almakla birlikte jeotermal kaynaklar ve kaynak potansiyeli açısından dünyada ilk yedi ülke arasındadır ve Avrupa?da ise ilk sıradadır. Kaplıca uygulamaları konusunda ise üçüncü sırada bulunmaktadır(KTB, 2018).
Türkiye?de konuyla ilişkili son yıllarda önemli çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalardan Türkiye Termal Turizm Master Planı önemli bir belge niteliğindedir ve 10. beş yıllık Kalkınma Planı çerçevesinde termal turizme yönelik yatak kapasitesinin yüz bine çıkarılarak termal turizmden 3 milyar dolar gelir elde etmek beklentisi söz konusudur. Bu çerçevede Turizmi Teşvik Kanunu ile 3 adet Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ile 72 Termal Turizm Merkezi planlanmış ve söz konusu alanlar yatırımcıların ilgisine sunulmuştur. Halen 46 ilde 240 kaplıca tesisine sahip bulunan Türkiye gerek tesis sayısı ve gerekse yatak kapasitesini artırarak termal turizmin gelişmesine yatırımlara devam etmektedir (KTB, 2018).

Termal Turizm Master Planı
Kültür ve Turizm Bakanlığı: ?Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Eylem Planı 2007-2013 çalışmasının Türkiye Turizmi için en önemli açılımın; ?ülkemizin sahip olduğu alternatif turizm potansiyellerinin tespiti ve planlı bir şekilde koruma-kullanma dengesi içerisinde ülke turizmine kazandırılması için izlenecek olan stratejileri belirleyip eylem planı haline getirmek? olduğu ifade etmektedir. Buna göre Bakanlık ?Sağlık ve Termal Turizme yönelik yürütülmekte olan çalışmaları ülke turizm gelirlerinin arttırılmasının yanında bölgesel gelişmeye de destek olunması açısından ele almaktadır. Projeli çalışmalarla ?yenilenebilir olan jeotermal kaynakların daha etkin ve verimli kullanmasına yönelik olarak geleneksel kaplıca kullanımından farklı bir anlayış ve yaklaşım? geliştirilmeye çalışılmıştır.

Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Eylem Planı 2007?2013 ana kararları kapsamında Bakanlıkça hazırlanan Termal Turizm Master Planı (2007-2023) ?nın birinci etabı çerçevesinde 4 bölge oluşturulmuş ve bu bölgelerdeki deneyimlerle çalışmalarla ülke genelinde termal turizm potansiyelinin değerlendirilmesi üzerinde çalışılmaktadır.
Kaleme aldığımız bu yazının ilk bölümünde belirttiğimiz geleneksel kaplıca işletmeciliği anlayışının modern işletmeciliğe dönüştürülmesi konusuna yönelik kararlar Bakanlık master planında yer almıştır. Buna göre Bakanlık; ?Termal Turizminin geliştirilmesine yönelik olarak bünyesinde kür parkı, kür merkezi ve konaklama entegrasyonunu sağlayan tesisler bulunduran uluslararası standartlara sahip nitelikli tesislerin sayısı ile birlikte, turizm geliri ve turist sayısının arttırılması hedeflenmekte ve termal sularımızın yıkanma amaçlı kullanımı dışında insan sağlığı, zindelik, rekreasyon, eğlence, dinlence ve spor tesisleri gibi imkanların yer aldığı ve tüm yıl boyunca hizmet verebilen tesisler oluşturulmaya çalışılmaktadır. Bu tür modern tesislerin özendirilmesiyle bir yandan insanoğlunun sağlık ve rekreatif amaçlı ihtiyaçlarına günün sağlık teknolojisine uygun cevap verilmesi beklenirken, diğer yandan da geleneksel Türk kaplıca ve hamam kültürünün-geleneğinin çağdaş mimari ve işletme sistemi içerisinde birlikte değerlendirilmesiyle ülkemize özgü bir markalaşma ve tanıtım boyutu kazandırılmaya çalışılmaktadır. Bu kapsamda ülkemizin sahip olduğu jeotermal potansiyele bağlı olarak en önemli alternatif turizm türlerinden biri olan Sağlık ve Termal Turizm konusunda öncelikli olarak ülke genelindeki potansiyel alanlar belirlenmiş ve bu potansiyel alanlar bölgeleme esasına göre analiz edildikten sonra genel planlama yapılmış ve yatırım alanları belirlenmiştir. Ayrıca Termal Turizm Master Planı kapsamı dışındaki illerde yer alan kaplıca alanlarının geliştirilme çalışmaları da sürdürülmektedir.?

Sonuç olarak, Türkiye termal turizmin gelir getirici niteliğini öne çıkararak dönüşüm yönünde kararlılık içerisinde mesafe almaktadır. Bakanlık bu çerçevede olması gerektiği gibi ?Türkiye?nin orta ve uzun vadede termal turizmde dünyanın en önemli sağlık ve termal destinasyonu olmayı hedeflenmektedir.? Söz konusu hedeflerin Türkiye?nin termal turizmdeki potansiyelini harekete geçirmek ve kaynakları etkin kılmak yönünde önemli olduğu açıktır ve buna göre termal turizmdeki gelişmelerin sürdürülebilir kılınması yönünde çalışmalar yapılması gereklidir. Tabi ki; son söz olarak köklü tarihi kaplıca kültürü ve geleneksel termal turizm birikimi olan Türkiye?nin, evrensel düzeydeki birikimlerden de yararlanarak kendisine özgü bir anlayışla termal turizmi ele alması ve süreçte yer alan paydaşların söz konusu anlayışı benimsemesi üzerinde durmak doğru ve yararlı olacaktır.


Kaynakça:

KTB, 2018. Termal Turizm Master Planı 2007-2023. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Ankara.
McGroarty, 2019. Wellness Industry Statistics and Facts. Global Wellness Institute. https://globalwellnessinstitut...

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/3260/kaplica-kulturu-ve-termal-turizm-ekonomisi

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

24.03.2020 Kötünün kötüsü korona mı?
15.03.2020 Bilgelik Çağı
09.03.2020 Gençlerin Tarım İlgisi!
28.02.2020 Üçüncü Tarım Orman Şûrası
21.02.2020 İkinci Tarım Şurası ile AB Müzakere Süreci
20.02.2020 İkinci Tarım Şurası
12.02.2020 Birinci Tarım Şurası ve Öncesi
20.01.2020 Bir yenilgi biçimi: 'Daha iyisini yapamam!'
16.01.2020 Uluslararası Antalya Kongresi
14.01.2020 Dijital Dönüşüm Süreci ve Yükseköğretim
22.12.2019 Dünya Tarım Gazetecileri ve Antalya Forumu
07.11.2019 Çelik Metreli Belediye Başkanı - 5
06.11.2019 Trafikte görmezden gelinen gerçekler - 4
16.10.2019 Trafikte kural tanımazlığın anatomisi -3
25.09.2019 'Ben trafiğe karşıyım!' Trafikte insan, kurum ve mevzuat -2
10.09.2019 Trafikte insan, kurum ve mevzuat -1-
21.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
08.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
01.08.2019 Kaplıca Kültürü ve Termal Turizm Ekonomisi
14.07.2019 Bilge Ülke Türkiye
04.07.2019 'Gelin Kardeş Olalım!'
25.06.2019 AB?de Tarım ve Sosyal Politika Eşgüdümü
23.06.2019 Altın Susam?in Markalaşma Potansiyeli
10.06.2019 Samimiyet Testi ve Toplumsal Refah!
25.05.2019 Osmanlı?nın Afrika?da Kadim İzleri
05.05.2019 Türkiye?nin Alternatif Turizm Şansı
13.04.2019 Antalya'nın Dördüncü T'si Teknoloji
10.04.2019 Sanayi ve Tarım Politikalarında eş güdüm ihtiyacı
07.04.2019 On beş mart 2019?a dair?
27.03.2019 Halkın feraseti ve beka meselesi!
11.03.2019 İstanbul?un ya da Antalya?nın vefası!
26.02.2019 Kavramlar üzerinden kutuplaşmak!
17.02.2019 Markalaşma ve bir başarı hikayesi!
09.02.2019 Türkiye markası ve zihinsel eşik!
31.01.2019 Eyvah! Saman ithal ediyoruz, tarım sektörü battı
18.01.2019 Rauf Denktaş Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
30.12.2018 Akıllı teknolojiler ve tarım 4.0
15.12.2018 Türkiye'nin marka şehir vizyonu
11.12.2018 Türkiye?nin turizm stratejisi ve sosyal politika işlevi
05.12.2018 Türkiye su zengini mi?
30.11.2018 2019 Türkiye ve dünyada Çorum yılı!
11.11.2018 Ulusal ekonomiler ve küresel şirketler
29.10.2018 Türkiye Gemisi 29 Ekimde limanda!
26.10.2018 Araştıma ve Geliştirme Politikaları
13.10.2018 Astronot yada çiftçi olmak!
03.10.2018 Halep?te bilim, savaş, medeniyet!
26.09.2018 İnsan ömrü 280 yıl!
19.09.2018 Pakdemirli ve tarım üzerine
11.09.2018 Kötüyü bertaraf etme reçetesi
06.09.2018 Küresel ısınma insanlık için tehdit mi??
31.08.2018 Dünya Peynir Şampiyonlar Ligi
27.08.2018 Süt sektörü ve peynir vizyonu
16.08.2018 Kaos tellalları!
10.08.2018 Bedirhan bebek!
04.08.2018 Uzman Bilgi ve Tarım Danışmanlığı ?
19.07.2018 Niyet Halis ya akibet!
12.07.2018 Acının günü!
01.07.2018 Prof.Dr. Tauf Nigzes
23.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
21.06.2018 İki seçenek var!
13.06.2018 'Komşu anneye bir kap yemek götürmek!'
12.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
30.05.2018 Gezide kaybolmak!
24.05.2018 Antalya?nın bir 'Güzel Ada'sı ?
20.05.2018 Bir Osmanlı güzeli ?Cumalıkızık?
18.05.2018 Üniversite ve yerel dinamikler-2
17.05.2018 Üniversitenin sinerjik etkisi
10.05.2018 Halkın vizyonu ve koltuk kapmaca!
02.05.2018 Başkanlığın götüreceği süreç!
28.04.2018 Zihin Kestiren Sistemler
19.04.2018 Kırın örtülü zenginliği
05.04.2018 Marka Olmak yada Olmamak!
28.03.2018 Yeni kuşak tatlandırıcılar - 2
27.03.2018 Şeker ve Tatlandırıcılar Sektörü
15.03.2018 Hakikaten ?Ne işimiz var Afrin?de!?
05.03.2018 Müttefiğe Zeytin Dalı!
31.12.2017 BİLİMİN IŞIK ETKİSİ!
24.12.2017 KENDİNE YABANCI!
20.11.2017 BEDBAHT İNSAN TİPOLOJİSİ
27.09.2017 DİL BAYRAMI; MİLLÎ EĞİTİM ve ENGRİ BÖRDS
18.09.2017 ÜNİVERSİTENİN TOPLUMSAL ROLÜ !
11.09.2017 İYİLERİN ZİRVE ÇAĞI
30.08.2017 30 AĞUSTOS: ?BİR OLMAK, VAR OLMAK !?
27.08.2017 TARIM CİDDİ BİR İŞTİR, ROMANTİZMİ KALDIRMAZ
12.08.2017 MEDYA'NIN MEDYASI! Ya da MEDYA?NIN MEDYAN?I OLMAK!
01.08.2017 ÂKİL İNSAN OLMAK!
23.07.2017 Türkiye Haklı !
28.06.2017 DUYGUSAL TEKNOLOJİ!
23.05.2017 HER YÜZYILDA YENİ BİR ENERJİ!
26.01.2017 BAŞKANLIĞA GÖTÜREN SÜREÇ!
28.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-2
25.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-1