Osmanlı?nın Afrika?da Kadim İzleri

Eklenme Tarihi: 25.05.2019 09:52:00 - Güncellenme Tarihi: 05.04.2020 22:18:16

Üniversite eğitiminde lisansüstü çalışmalar yapmak uzmanlık alanında derinliğine donanım elde etmek anlamına gelmektedir. Bu kapsamda son yıllarda üniversitelerin uluslararasılaştırılmasındaki en önemli girişimlerden biri olarak yabancı ülkelerden gelen öğrencilerin lisans ve lisansüstü çalışmalarını üniversitelerimizde yapmaları, sahip olunan birikimin tüm dünya ile paylaşılmasına imkân tanıyor.  Bahar yarıyılı başında lisansüstü öğrenim gören Afrikalı bir öğrencime ?TİKA?nın Afrika?ya Yönelik Kalkınma Yardımlarının İncelenmesi? başlıklı bir konuyu seminer konusu olarak vermiştim.  Bugün başarılı bir sunum yaparak seminer katılımcılarıyla paylaştı. Sunumunun bir bölümünde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA)?nın tarihçesinden ve Türkiye Afrika ilişkilerinden bahsederken çok samimi bir ifadeyle ?Osmanlı Devleti döneminde Güney Afrika?ya Ebubekir efendimiz gelmiştir ve Afrika?ya büyük hizmetler vermiştir, bu şekilde Türkiye?nin Afrika ile tarihi bağları güçlenmeye başlamıştır.? şeklinde konuşmasına devam etti. Tabii semineri dinleyen özellikle genç akademisyenler ve öğrencilerin şaşkınlık ifadelerini gözlemledim ve konuyu tam alarak kavrayamadıklarını takip ettim. Oysaki Osmanlı?nın kadim birikimiyle hemen her coğrafyaya ulaşmış olduğu ve gittiği yerlere medeniyet ve insani değerleri ulaştırdığı aşikârdı. 

Ebubekir Efendi kimdir?

Sultan Abdülaziz döneminde Güney Afrika?da yaşayan Müslümanlar arasındaki sürtüşmelerin güvenlik sorunu oluşturacağını düşünerek Kraliçe Victoria İslam halifesi olan Osmanlı Sultanı?ndan Kuranı-ı Kerim göndermesini ister. Bunun üzerine Sultan Abdülaziz ?İslami eğitim hocasız olmaz!? diyerek, İslami ilimleri bilmenin yanında hukuk eğitimi almış ve yabancı dil bilgisi yüksekbir müderris(bugün ki ifadeyle profesör) olan ve İngiltere?de bulunan Ebubekir Efendi?yi 1862 yılında İngiltere?den Güney Afrika?ya gönderir. Bu girişim ve ortaya konulan irade esasen Osmanlı?nın büyük bir devlet olduğunun küçük bir kanıtı gibidir.

Bundan sonrasını ise; TİKA gibi yurtdışında büyük hizmetler veren ve ?Dünyanın her yerinde Türkiye ile bağ kuran ve Türkiye?ye dost insan sayısını artırmak.? Misyonuyla ve ?Türkiye?nin uluslararası alanda bilinirliğini, güvenilirliğini ve itibarını artırmak.? Vizyonuyla çalışmakta olan  Yunus Emre Enstitüsü kaynaklarından (M.G.Kahraman) dinleyelim.

?Müderris Ebubekir Efendi?nin Cape Town?a gelişiyle birlikte yerel insanlar toplanır ve 5 bin kişinin imzasından müteşekkil bir mektupla Sultan Abdülaziz?e teşekkür ederler. ?Sen bizi karanlıktan kurtarıp hoca gönderdin ve bundan sonra cuma günleri hutbe senin adına okutulacaktır.? derler. Ebubekir Efendi geldikten 15 gün sonra ilk mektebini Güney Afrika?da açar. Buradaki insanların evvela eğitime ihtiyaçları olduğu kanaatine vararak Güney Afrika?da İlk Osmanlı mektebini açar. Bu mektebe 15 günde 30 talebe yazdırılır. Ebubekir Efendi?nin ilk eşi ile de ilk kız mektebi açılır. Ayrıca vaktinin büyük bir kısmını da mahkemelerde geçirir. Yerel mahkemeler, Müslümanlar arasındaki münakaşalarda karar vermek için Ebubekir Efendi?den İslam hukukuna göre görüş alır. Ebubekir Efendi buraya geldikten aşağı yukarı 7-8 ay içinde yerel dili başarılı bir şekilde öğrenir. Bir Afrika dilinde yazılmış fıkıh kitabı hazırlar. Ebubekir Efendi, buraya yerleştikten sonra İslamiyet?in prensiplerini iyi bilen, hafızlık yapmış birçok hoca eğitir. Bu dönem içinde yeğeni Ömer Lütfi?nin görevi de hafız öğrencilere Arapça öğretip onları geliştirmektir. Ömer Lütfi, dört sene sonra ayrılır. Fakat bu döneme kadar Ebubekir Efendi?nin birçok talebesini eğitmiştir. Yeterli eğitim seviyesine ulaşanlar da diğer talebeleri eğitebilecek kalitede eğitim alırlar. Güney Afrika?da ilk Osmanlı mektebi açılmıştır. Buradaki öğrencilerin not durumları haftalık rapor olarak İstanbul?a iletilirdi. Ömer Lütfi?nin yazdığına göre Ebubekir Efendi?nin 18 sene burada yaşadığı 13. yılından itibaren çok iyi yetişmiş öğrencileri olduğu ifade edilir. Bunların dışında Port Elizabeth?te bir cami açar ve bir medrese kurar. Bu medreseyi daha sonra Ebubekir Efendi?nin oğlu Hişam bin Nimetullah yönetir. 1960?lardaki Apartheid dönemde o bölgeyi istedikleri için maalesef o semti yıkarlar ve medrese ortadan kaldırılır. Ebubekir Efendi çok aktif olarak çalıştığı için hep aynı yerde durmaz. Durban?da Ahmet Osman adında Hintli aile vardır. Onlarla birlikte çok aktif bir şekilde çalışarak, özellikle Hicaz Demir Yolları için büyük miktarda yardım toplarlar. İkincisi, Ebubekir Efendi?nin talebelerinden biri olan Sadık Bey, İngiltere?de Londra Camisi?ni açar. Ebubekir Efendi bu bölgede çalıştıktan sonra, komşu ülkemiz Madagaskar adasına geçer ve orda aktif çalışmalar yürütür. Artık Mozambik?te de bir camimiz vardır. Ebubekir Efendi?nin vefatından sonra, oğulları bu çalışmayı Afrika?nın değişik yerlerinde yürütür. Osmanlı Devleti?nin sonlarına geldiği dönemlerde maalesef yardımlar kesilir. Durumu şöyle anlatayım: Annem bir akrabasının yanında bırakılmak zorunda kalır. Çünkü dedemin bunların hepsine bakacak durumu yoktur. Ama yine de hizmete devam ederler. Bunların dışında Port Elizabeth?te bir cami açar ve bir medrese kurar. Bu medreseyi daha sonra Ebubekir Efendi?nin oğlu Hişam bin Nimetullah yönetir. 1960?lardaki Apartheid dönemde o bölgeyi istedikleri için maalesef o semti yıkarlar ve medrese ortadan kaldırılır.?

Güzel başlayan lakin hüzünle devam eden süreç 2005 yılında yeniden hareketlenmiştir.  2005 yılında başbakan olan Recep Tayyip Erdoğan?ın Güney Afrika ziyaretinde, Ebubekir Efendinin torunu Kemal Efendi ?Osmanlı torunu? olarak tanıtılır ve Başbakan: ?Beni Ebubekir Efendi?nin kabrine götür.? der. Sayın Başkanım, ?Şimdi orası bakımsız durumda. Siz oraya gitmeseniz daha iyi olur.? diye cevap verir Kemal Efendi. Bunun üzerine Başbakan Erdoğan, bu konuşmadan hemen sonra mezarın ziyarete uygun hâle getirilmesi için talimat verir ve bir süre sonra TİKA tarafından söz konusu alan ziyarete uygun hale getirilir. Bunun gibi pek çok projeyi hayata geçiren TİKA, sahip olduğu tarihi misyonunun farkında olarak Afrika?da ve her yerde yapıları, değerleri ve gönülleri imar ve ihya etmeye devam ediyor.

Sonuç olarak; siz bıraksanız, unutsanız da, eserleriniz yıkılsa yok edilse de tarih sizi unutmaz, bir şekilde içine çeker? Ecdadı bir kez daha rahmetle anıyorum?

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/3058/osmanlinin-afrikada-kadim-izleri

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

05.04.2020 Tarımsal Mafya (1)
24.03.2020 Kötünün kötüsü korona mı?
15.03.2020 Bilgelik Çağı
09.03.2020 Gençlerin Tarım İlgisi!
28.02.2020 Üçüncü Tarım Orman Şûrası
21.02.2020 İkinci Tarım Şurası ile AB Müzakere Süreci
20.02.2020 İkinci Tarım Şurası
12.02.2020 Birinci Tarım Şurası ve Öncesi
20.01.2020 Bir yenilgi biçimi: 'Daha iyisini yapamam!'
16.01.2020 Uluslararası Antalya Kongresi
14.01.2020 Dijital Dönüşüm Süreci ve Yükseköğretim
22.12.2019 Dünya Tarım Gazetecileri ve Antalya Forumu
07.11.2019 Çelik Metreli Belediye Başkanı - 5
06.11.2019 Trafikte görmezden gelinen gerçekler - 4
16.10.2019 Trafikte kural tanımazlığın anatomisi -3
25.09.2019 'Ben trafiğe karşıyım!' Trafikte insan, kurum ve mevzuat -2
10.09.2019 Trafikte insan, kurum ve mevzuat -1-
21.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
08.08.2019 Tarımda Modernizasyon: Teknoloji ve İnsan
01.08.2019 Kaplıca Kültürü ve Termal Turizm Ekonomisi
14.07.2019 Bilge Ülke Türkiye
04.07.2019 'Gelin Kardeş Olalım!'
25.06.2019 AB?de Tarım ve Sosyal Politika Eşgüdümü
23.06.2019 Altın Susam?in Markalaşma Potansiyeli
10.06.2019 Samimiyet Testi ve Toplumsal Refah!
25.05.2019 Osmanlı?nın Afrika?da Kadim İzleri
05.05.2019 Türkiye?nin Alternatif Turizm Şansı
13.04.2019 Antalya'nın Dördüncü T'si Teknoloji
10.04.2019 Sanayi ve Tarım Politikalarında eş güdüm ihtiyacı
07.04.2019 On beş mart 2019?a dair?
27.03.2019 Halkın feraseti ve beka meselesi!
11.03.2019 İstanbul?un ya da Antalya?nın vefası!
26.02.2019 Kavramlar üzerinden kutuplaşmak!
17.02.2019 Markalaşma ve bir başarı hikayesi!
09.02.2019 Türkiye markası ve zihinsel eşik!
31.01.2019 Eyvah! Saman ithal ediyoruz, tarım sektörü battı
18.01.2019 Rauf Denktaş Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
30.12.2018 Akıllı teknolojiler ve tarım 4.0
15.12.2018 Türkiye'nin marka şehir vizyonu
11.12.2018 Türkiye?nin turizm stratejisi ve sosyal politika işlevi
05.12.2018 Türkiye su zengini mi?
30.11.2018 2019 Türkiye ve dünyada Çorum yılı!
11.11.2018 Ulusal ekonomiler ve küresel şirketler
29.10.2018 Türkiye Gemisi 29 Ekimde limanda!
26.10.2018 Araştıma ve Geliştirme Politikaları
13.10.2018 Astronot yada çiftçi olmak!
03.10.2018 Halep?te bilim, savaş, medeniyet!
26.09.2018 İnsan ömrü 280 yıl!
19.09.2018 Pakdemirli ve tarım üzerine
11.09.2018 Kötüyü bertaraf etme reçetesi
06.09.2018 Küresel ısınma insanlık için tehdit mi??
31.08.2018 Dünya Peynir Şampiyonlar Ligi
27.08.2018 Süt sektörü ve peynir vizyonu
16.08.2018 Kaos tellalları!
10.08.2018 Bedirhan bebek!
04.08.2018 Uzman Bilgi ve Tarım Danışmanlığı ?
19.07.2018 Niyet Halis ya akibet!
12.07.2018 Acının günü!
01.07.2018 Prof.Dr. Tauf Nigzes
23.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
21.06.2018 İki seçenek var!
13.06.2018 'Komşu anneye bir kap yemek götürmek!'
12.06.2018 Kent kültürü ve beyin göçü!
30.05.2018 Gezide kaybolmak!
24.05.2018 Antalya?nın bir 'Güzel Ada'sı ?
20.05.2018 Bir Osmanlı güzeli ?Cumalıkızık?
18.05.2018 Üniversite ve yerel dinamikler-2
17.05.2018 Üniversitenin sinerjik etkisi
10.05.2018 Halkın vizyonu ve koltuk kapmaca!
02.05.2018 Başkanlığın götüreceği süreç!
28.04.2018 Zihin Kestiren Sistemler
19.04.2018 Kırın örtülü zenginliği
05.04.2018 Marka Olmak yada Olmamak!
28.03.2018 Yeni kuşak tatlandırıcılar - 2
27.03.2018 Şeker ve Tatlandırıcılar Sektörü
15.03.2018 Hakikaten ?Ne işimiz var Afrin?de!?
05.03.2018 Müttefiğe Zeytin Dalı!
31.12.2017 BİLİMİN IŞIK ETKİSİ!
24.12.2017 KENDİNE YABANCI!
20.11.2017 BEDBAHT İNSAN TİPOLOJİSİ
27.09.2017 DİL BAYRAMI; MİLLÎ EĞİTİM ve ENGRİ BÖRDS
18.09.2017 ÜNİVERSİTENİN TOPLUMSAL ROLÜ !
11.09.2017 İYİLERİN ZİRVE ÇAĞI
30.08.2017 30 AĞUSTOS: ?BİR OLMAK, VAR OLMAK !?
27.08.2017 TARIM CİDDİ BİR İŞTİR, ROMANTİZMİ KALDIRMAZ
12.08.2017 MEDYA'NIN MEDYASI! Ya da MEDYA?NIN MEDYAN?I OLMAK!
01.08.2017 ÂKİL İNSAN OLMAK!
23.07.2017 Türkiye Haklı !
28.06.2017 DUYGUSAL TEKNOLOJİ!
23.05.2017 HER YÜZYILDA YENİ BİR ENERJİ!
26.01.2017 BAŞKANLIĞA GÖTÜREN SÜREÇ!
28.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-2
25.12.2016 KARANLIKTAN DİRİLİŞE-1