Rektör atama şekli değişti

1982’den beri üniversiteler hep sancılı, hep sancılı… Ne derdine deva bulunabildi, ne de doğru dürüst bir doğum oldu. Demek ki çekilen sancı doğum sancısı değilmiş…

12 Eylül darbecilerinin kanunu, sadece rektörlük ataması merkezli bir değişime tabi tutuldu; esaslı bir değişiklik olmadı.

REKTÖR ATAMALARINDA ESKİ SİSTEMLER

1982’deki rektör atamaları, doğrudan Devlet Başkanı tarafından, yani Kenan Evren tarafından yapıldı. 1992 Temmuz ayına kadar yapılan atamalar YÖK aracılığıyla ama daha çok Cumhurbaşkanının insiyatifiyle atanıyordu. Temmuz 1992’de sözde seçimli (aslı “temayül yoklaması”dır) sisteme geçildi ve üniversiteler hızla kendini tüketti. Her şey rektör olmaya göre ayarlandı. “Bana oy ver, sana unvan ve makam vereyim” veya “Bana unvan ve makam verirsen sana oy veririm” ilkelliğine dönüştü. Bu sistem bir sürü liyakatsizin iş başına geçmesine yol açarak üniversiteleri kalitesizleştirdi. Aynı zamanda sözde seçim ile üniversiteler enerjilerini boşa harcadılar; ayrıca gruplaşmaların getirdiği düşmanlık ve husumetten dolayı, üniversitelerde çalışma barışı yerle bir oldu. Bunu sezen ve YÖK’ün kurucusu olan Prof. Dr. İhsan Doğramacı, uyduruk seçim sistemine geçilir geçilmez YÖK başkanlığından istifa etti. Gerekçesi, sistemin üniversiteleri zaafa uğratacağı idi. Rahmetli Doğramacı haklı çıktı. 1992-2016 arasında üniversiteler, akademisyenlerin birbirlerini yemesine sahne oldu ve 24 yıl, o koskocaman enerji boşa harcandı. Bu arada en çok akademisyen dalkavukluğu yapanların bir kısmı rektör oldu. Bunlar da üniversiteleri dejenere etti.

UYDURUK SEÇİMLİ SİSTEMİN ZAAFLARI

Uyduruk seçimli sistemde, merkezde oluşan millî irade, üniversitelerde, seçimlerde oy alma hesabıyla çeşitli gruplara paylaştırıldı. Mesela Fetöcüler her üniversitede, o zaman kanki oldukları iktidarın da desteği ile millî iradeyi paylaşan bir grup oldu. (Ak Parti, Fetö ile mücadele ederken 2016’daki seçimsiz sisteme kadar görev alan rektörleri gözden geçirmeli ve Fetöcülerle iş birliği yapan rektörlerden bunun hesabını sormalıydı; sormadı.1992-2016 arasında uyduruk seçimle gelen her rektör Fetöcülerle iş birliği yapmıştır) Ekim 2016’da çıkan bir Kanun Hükmünde Kararname ile rektör atama sistemi değişti. Bu defa Profesör olarak 3 yıldan fazla çalışmış her profesörün YÖK’e başvurması ile rektör atama yöntemine geçildi. Profesörler YÖK’e başvuruyorlar; YÖK aday sayısını 3’e düşürüp Cumhurbaşkanına sunuyor ve Cumhurbaşkanı da 3 kişiden birini rektör olarak tayin ediyordu.

Uyduruk seçimli rektör ataması da YÖK’e başvurulu rektör atamasının ortak bir sakıncası vardı.  Rektör olarak atanacak kişi, başvuranlar arasından seçilecekti. Başvuranların bazıları iki tavuğa su veremeyecek cinsten IQ fakirleri olabilir, allem-kullem ile rektör olarak atanabilirdi ve kimsenin de “Nerden çıktı bu IQ fakiri?...” demeye hakkı yoktu. Yani bu iki sistem de rektör olma zeminini daraltıyor ve akademik ve sosyal başarıdan ziyade dalkavukluğu ön plana çıkarıyordu.

YENİ SİSTEM

Şimdi her şey değişti.

703 sayılı KHK’nın 135. Maddesi ile rektör doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanacak ve Profesör olma şartı olmayacak.  Rektör atanırken YÖK de devrede olmayacak. 3 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kanun Hükmünde Kararname’nin 3. Ve 4. Maddesiyle rektör atamasının şartları da belirlendi. 4 yıllık üniversite okuyup 5 sene iş tecrübesi olan herkes rektör olabilir. Yani rektör seçme zemini çok genişledi; dalkavukluk ve düşmanlıklar peydahlama dönemi sona erdi. Bu güzel bir gelişme…

Evet… Rektör atamasının doğrudan Cumhurbaşkanınca yapılması son derece isabetli bir karadır ammaaaaa!...

“Ama”sı var işte.

TEK MESELE REKTÖR ATAMASI MI?

Mesele sadece rektör ataması değildir üniversitelerde. Üniversitelerde Asıl mesele, rektörlere 2547 ile aşırı yetkiler verilmiş olmasıdır. Üniversitelerde akademisyenlerin kaderi, rektörün iki dudağı arasındadır hâlâ!... Bu değiştirilmelidir. Değiştirilmeli ve başta atama ve yatırım olmak üzere bazı yetkiler rektörün iki dudağına terk edilmemeli; bu yetkiler, üniversite içi seçilmiş kurullara devredilmelidir. Yoksa üniversitelerde pek bir şey değişmez.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/2343/rektor-atama-sekli-degisti.html

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

Diğer Yazılar