Sağ ve sol arasında oy geçişleri

Eklenme Tarihi: 08.06.2018 08:21:00 - Güncellenme Tarihi: 07.04.2020 09:42:01


Celal Bayar ile Adnan Menderes ve arkadaşlarının kurduğu Demokrat Partinin siyaset sahnesine girdiği günden beri ülke siyaseti amiyane tabirle ifade edecek olursak, sağ ve sol olarak bilinen iki siyasi zihniyet alanına bölünmüş durumdadır.

Sağ siyasi zihniyet alanını Demokrat Parti?

Sol siyasi zihniyet alanını Cumhuriyet Halk Partisi temsil etmektedir.

1950 Yılından beri yapılan 18 Milletvekili Genel Seçimlerinde bu iki siyasi zihniyet alanı arasında mutlaka oy geçişleri olmuştur.

Bu oy geçişleri kimi zaman sağdan sola kimi zaman soldan sağ olmuştur.

Anlaşılacağı gibi bu seçimde de iki siyasi cephe arasında mutlaka oy geçişi olacaktır.

Bu oy geçişi bu seçim döneminde acaba hangi cepheden hangi cepheye olacaktır, sorusunun cevabını verebilmek için geçmiş seçimlerdeki oy geçişlerine ve bunların nedenlerine bakmamız gerekir.

Bu arada söylemem gerekir ki, burada ifade edeceğim sonuca yönelik tahminler, seçimlerle ilgili anket çalışması yapan anket kuruluşlarından farklıdır.

Şöyle ki:

?Son yıllarda kamuoyu araştırma şirketlerinin, seçmenin nabzını tutarak siyasi partilere yönelişlerini belirleyebilmek amacıyla yaptıkları siyasal nitelikli anket çalışmaları oldukça yaygınlaşmıştır.

Kamuoyu araştırmaları yapan bu kuruluşları iki grup altında dikkate almamız gerekir.

İlk gruptaki bağımsız kamuoyu araştırma kuruluşları sık sık anketler yaparak, hem seçmenin nabzını tutmaya çalışırlar, hem de partilere ayaklarını denk almaları konusunda yapıcı uyarılarda bulunurlar.

İkinci gruptaki kuruluşlar ise anketlerini, hesabına çalıştıkları partilere seçmeni yönlendirmek amacıyla yaparlar.

Bu anket çalışmalarının sonucunda, ilk gruptaki bağımsız ve ciddi kuruluşlar, aylar öncesinden kazanacak ve kaybedecek siyasi partileri, seçim sonuçlarına yakın oranda belirleme başarısını gösterirler.

Geçimlerini temin edebilmek amacıyla araştırma yapan kuruluşlar ise, hem hesabına çalıştıkları partileri ve özellikle ayakları yere basmayan liderlerini hem de bu tür yönlendirmelere amade olan seçmeni aldatarak aldıkları paraları hak etseler de, sanırım olmayan itibarlarını kaybederler.? (CHP?den AKP?ye Siyasi Alan Belirlemesi/ 2003)

Şimdi gelelim sağ ve sol siyasi zihniyet alanları arasındaki oy geçişlerine?

Sağ ve sol siyasi zihniyet alanlarının taban oyları için, açık oy gizli tasnifle yapılan 1946 seçim sonuçlarına bakmamız gerekir:

Demokrat Parti %11,6

CHP %87, 3

Görüleceği gibi CHP oyları bu seçimde zirve yapmıştır.

Bu ilk seçimden sonra yapılan ilk üç seçimde (1950, 1954, 1957) roller değişmiş ve Demokrat Parti açık ara birinci parti haline gelmiştir.

Nitekim 1946?dan sonra yapılan ilk iki seçimde (1950 ve 1954) soldan sağa olan oy geçişleri sıra ile %44,18 ve %4,16 olmuştur.

Bir sonraki seçimde CHP, sağdan %3,51 oranında oy almıştır.

27 Mayıs 1960 Darbesinden sonra yapılan ilk seçimde (1961) bu kez oy geçişi soldan sağa olmuş ve solun tek partisi CHP %3,76 oranındaki oyunu sağ alana kaptırmıştır.

1965 Milletvekili Genel Seçimlerinde sağ en yüksek oy oranına (%65,19) ulaşmış; sol ise en düşük oy oranı (31,72) ile tanışmıştır.

Bu seçimlerin bir başka özelliği sol alanda bir başka partinin daha ortaya çıkmış olmasıdır ki, bu sol cephede ilktir.

Oysa sağ her seçimde birden çok parti ile seçime girmek zorunda kalmıştır.

1965 Seçimlerinde soldan sağa geçen oy oranı %5,02 olmuştur.

1969 Seçimlerinde sağ en düşük oy oranıyla tanışmış ve bu seçimlerde sağdan sola geçen oy oranı %7,68 olmuştur.

Bunun nedeni büyük bir ihtimalle soldaki partilerin sayısının ilk kez dörde çıkmış olmasıdır.

1973 Seçimlerinde sol az da olsa (%0,29) yükselmesine devam etmiş; sağ ise parçalanmışlığını sürdürmesine rağmen toplam oyunu %2,49 oranında artırmıştır.

Anlaşılacağı gibi bu seçimlerde iki cephe arasında oy geçişi olmamış ve iki cephe bağımsızlardan aldıkları oylarla oy oranlarını artırmışlardır.

1977 Seçimlerinde sol cephe, sağ cepheden %4,10 oranında oy almış ve 1950?den beri yapılan seçimlerde en yüksek oy oranına bu seçimlerde ulaşmıştır (%43,79).

1950 Seçimlerinden beri sağ cephe en düşük oy oranıyla bu seçimde tanışmıştır (%53,73).

1980 Darbesinin etkisinde yapılan 1983 Seçimlerinde sağın oyu %68,41; solun oyu ise %30,46 olmuştur.

Bu seçimlerde soldan sağa geçen oy oranı %13,33 olmuştur.

1987 Seçimlerinde sağdan sola geçen oy oranı %2,05?dir.

1991 Seçimlerinde soldan sağa geçen oy oranı %1,43 olmuştur.

1995 Seçimlerinde soldan sağa geçen oy oranı %1,87?dir.

28 Şubat Darbesinden sonra yapılan 1999 Seçimlerinde sağdan sola geçen oy oranı %5,85 olmuştur.

2002 Seçimlerinde sol tam anlamıyla dibe vurmuş; %28,96?lık oy oranıyla tanışmış ve %6,65 oranında sağa oy kaybetmiştir.

2007 Seçimleri solun 1950 Seçimlerinden bu tarafa en düşük oyla tanıştığı seçim olmuş (%21,70) ve 1950 Seçimlerinden bu tarafa en yüksek oy oranına ulaşan (%73) sağa %2,90 oranında oy kaybetmiştir.

2011 Seçimlerinde sağdan sola geçen oy oranı %4,98 olmuştur.

Bilindiği gibi 2015 yılı demokrasi tarihimizde çifte Genel Seçimin yapıldığı yıl olmuştur.

2015 Yılı Haziran Seçimlerinde sağdan sola %7,03 oranında oy kaymıştır.

2015 Kasım Seçimlerinde soldan sağa %2,11 oranında oy kayması olmuştur.

Bütün bu sonuçlardan sonra 2018 Haziran Seçimlerinde beklenenler ne olabilir?

Bu soruya cevap vermek oldukça zordur.

Çünkü hatlar biraz karışmış, siyasetin doğası gereği sağda yani Cumhur İttifakında olması gereken iki parti (İYİ Parti ve Saadet Partisi) CHP?nin başını çektiği Millet İttifakında olmayı tercih etmişlerdir.

Bu da her seçimde görülen ve neredeyse sıraya binen oy değişiminin bu kez sağdan sola olacağını göstermektedir.

Bunun iki nedeni vardır:

İlki, Saadet Partisinin oyu bu kez Sol Siyaset Çizgisinde toplanacak?

İkincisi, MHP kadrolarından bazı isimleri bünyesinde bulunduran İYİ Parti Sağ Siyaset Çizgisinden bir miktar oy alacaktır.

Bunun ne kadar olacağını kestirmek zordur.

Fakat bu oranın çok fazla olacağını sanmıyorum.

İlki, Cumhur İttifakı bana göre yüz yılın ittifakıdır ve her seçime çok sayıda partiyle giren sağ cephenin bu dağınıklığından genelde sol cephe istifade etmektedir.

Nitekim 1950 Seçimlerinden bu tarafa, sağ cephe ilk kez tek çatı altında seçime girmekte, bu da sağ seçmeni oldukça heyecanlandırmaktadır.

Dolayısıyla böyle bir çatı varken, sağ seçmen yönünü CHP?nin başat olduğu bir millet ittifakına çevirmeyecektir, kanısındayım.

İkincisi, sol cephede milleti heyecanlandıracak yeni bir söylem ve yeni bir yüz yoktur.

Üçüncüsü, muhafazakâr olarak da tanımladığımız sağ seçmen istikrara oy verme özelliğinden vazgeçmeyecektir.

Bu nedenlerle sağdan sola gidecek oy oranı çok fazla olmayacak ve Cumhur İttifakı hem Cumhurbaşkanı adayını ilk turda Cumhurbaşkanı olarak seçebilecek, hem de TBMM?de açık ara çoğunluğu sağlayacaktır.

Bunu iki hafta sonra hep birlikte göreceğiz, inşallah?

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/2270/sag-ve-sol-arasinda-oy-gecisleri

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

18.01.2020 Akdeniz’de olmak ya da olmamak
03.12.2019 Kadına Dair Notlarım!
15.11.2019 Kaç Bakıcı Bir Anne Eder?
04.11.2019 Derin Devlet ve Devletin Derinliği
07.10.2019 Neme Lazım ya da Tasasız Olmak
22.09.2019 Akrebin Kıskacındaki Türkiye
21.09.2019 Akrebin Kıskacındaki Türkiye
11.09.2019 Böyük Türkiye'ye Büyük Oyun
05.09.2019 'Başlarım Sizin Kürdistan Davanıza!'
26.08.2019 Cinayet mi Kadın Cinayeti mi?
20.08.2019 Bu Topraklar Kılıç Hakkımızdır
05.08.2019 Tayyip Bey ve Cihan Devleti Yürüyüşü
30.07.2019 Ak Parti Nasıl Kurtulur?
22.07.2019 Türk Milletinin Ruhunda Devlet Geni Vardır
15.07.2019 Ölmesine İzin Verilmeyen Millet
09.07.2019 15 Temmuz Kıymeti Bilinmeyen Zafer!
02.07.2019 Öğrenci, Öğretmen, Okul
24.06.2019 Sayın Cumhurbaşkanı Mesajı Nihayet Aldı
18.06.2019 Firavunlar Kaybeder Mursiler Kazanır
10.06.2019 Eğitim Ayakta Durmak İçindir
03.06.2019 İnsanı Düzeltmeden Yargıyı Düzeltemezsiniz
27.05.2019 S-400 ve ABD?nin Sancısı
19.05.2019 Cumhurun İstanbul Sınavı
31.12.2018 Karşı mahallenin hindisi!
16.12.2018 Yerel Seçimlerde Cumhurun mutlak ittifakı şarttır
28.11.2018 Belediye başkan adaylarına
16.11.2018 Sayın Cumhurbaşkanım bu milleti günaha sokmayın!
01.11.2018 Diplomasız ariflere sualimdir: Odun mu seçelim yoksa ceket mi?
24.10.2018 İttifak çok ince ayar bir iştir
13.10.2018 ?Vay anasını! Gördünüz mü? Papaz Brunson bırakıldı! Ben dememiş miydim??
08.10.2018 Karşılıksız para gibi karşılıksız diplomalar
02.10.2018 İdam adalet müebbet zulümdür
23.09.2018 Yerel seçimler milat olsun
30.08.2018 Kainat imamı, mesih, mehdi, Rabinoğlu FETÖ'nün hakkını yemeyelim
13.08.2018 Haçlı Kuşatmasında bir 'diktatör' Recep Tayyip Erdoğan
03.08.2018 Bir ana, bir bebek ve Amerikan ambargosu
23.07.2018 15 Temmuz bağlamında vatan hizmeti ve bedelli askerlik
15.07.2018 Eğitim kanayan yaramız
05.07.2018 Yirmi iki yıl önce ne demişiz?
29.06.2018 24 Haziran için ne demiştik, ne oldu, ne olacak?
23.06.2018 24 Haziran dünyanın sonu değil
19.06.2018 Seçim sonrasında yeni Türkiye
08.06.2018 Sağ ve sol arasında oy geçişleri
30.05.2018 Cumhur İttifakı içinde oy değişimi
20.05.2018 Dürüst ve cesur
12.05.2018 Sayın Cumhurbaşkanım seçmenin aklını test etmeyin
02.05.2018 Sayın Cumhurbaşkanına son çağrımdır
27.04.2018 Özlenen Birliktelik 'Cumhur İttifakı'
22.04.2018 Sistem değişirken
09.04.2018 Bir kahramanlık hikayesi
02.04.2018 Şeker Fabrikaları bağlamında 'Devlet'
19.03.2018 Tarih dönerse talih de döner
12.03.2018 Sayın Cumhurbaşkanının delikanlısı olmalı
01.03.2018 28 Şubat'tan Cihan Devleti'ne
31.01.2018 Biraz Şahadet Göderin'den Kızılema'ya
22.01.2018 BEDİRDEN HENDEK?E SURİYE HAREKÂTI
12.01.2018 SAYIN CUMHURBAŞKANIM KANAMAYI DURDURUN
03.01.2018 ON MİLYON İRANLI GÖÇMENE HAZIR MISINIZ?
28.12.2017 EY RABİNOĞLU FETULLAH TEVBE ZAMANI!
19.12.2017 TEPEGÖZ YA DA KART DOMUZ TRUMP
14.12.2017 KUDÜS GÜÇLÜNÜNDÜR
05.12.2017 FARZ-I KİFAYE YA DA TOPLUMSAL FARZLAR
30.11.2017 DÜNYA AMERİKAYI YARGILAMALI
20.11.2017 MEHDİNİN ASKERLERİ YA DA RABİNOĞLU FETULLAH?IN KULLARI
09.10.2017 AMERİKA BİTMEDEN DÜNYADA SAVAŞ BİTMEZ
29.09.2017 MTV YA DA DEVLET OLMAK BEDEL İSTER
20.09.2017 KALKAN TEOG?UN AKLA GETİRDİKLERİ
07.09.2017 BEŞ DİPLOMALI İŞSİZLER
28.08.2017 GÜÇLÜ KUVVETLİ KULLAR
16.08.2017 AK PARTİ'NİN ON ALTI YILI
09.08.2017 HIRSIZI DÖRT İŞLEMLE BULMAK
28.07.2017 MERVE KAVAKÇI'DAN ?KÖROĞLU GÖZÜN KÖR OLSUN?A
17.07.2017 FETOYİSTLERLE NASIL BAŞ EDECEĞİZ?
10.07.2017 UÇ BEYLİĞİNDEN CİHAN DEVLETİNE
01.07.2017 Mahatma Gandhi?den Gandi Kemal?e HAK YÜRÜYÜŞÜ
20.06.2017 İYİ BİR İNSAN OLMAK
12.06.2017 İLİM İSTEMEK
06.06.2017 ABD'NİN TÜRKİYEYİ İŞGAL HAZIRLIĞI
02.06.2017 ŞEHİTLER KERVANI UZAYIP GİDİYOR
23.05.2017 SAYIN CUMHURBAŞKANIM BU MİLLET İSTEDİĞİNİZ HERŞEYİ VERDİ
16.05.2017 TALANLA BÜYÜYEN, YALANLA YÜRÜYEN DEVLET: ABD
17.04.2017 TÜRKİYE KAZANDI
08.04.2017 EVET?E ODAKLANIN
01.04.2017 SÜMÜKLÜ ADİL İKİNCİ ADAM MI?
13.03.2017 ALÇAK ÜLKE/ NETHERLANDS YÖNETİCİLERİ NE YAPMAK İSTİYOR
06.03.2017 PARTİCİ Mİ? PARTİLİ Mİ?
27.02.2017 EVET Mİ, HAYIR MI SÖYLE NEDİR SENİN CEVABIN?
19.02.2017 BU MİLLETİN TAMAMI VATAN HAİNİ Mİ?
12.02.2017 YA PRANGALI DEMOKRASİ YA DA CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ
05.02.2017 REFERANDUM YA DA MUHAFAZAKÂRLAR ARASI MEYDAN SAVAŞI
29.01.2017 DEVLETİ ASLİ GÖREVLERİNE DÖNDÜRMEK
25.01.2017 MİLLETİ YÖNLENDİRMEK ZORDUR
16.01.2017 CHP, NEREYE GİDİYOR?
09.01.2017 ALGI YÖNETİMİ VE MUSTAFA KUSEYRÎ
03.01.2017 ALLAH (C.C.) KUDRET ELİYLE İSLAM?IN SON ORDUSUNU SON VURUŞA HAZIRLIYOR
25.12.2016 CİA RABİN OĞLU FETULLAH?I OYUNA GETİRDİ
20.12.2016 ABD?NİN ORTADOĞU?DAN KOVULUŞU
07.12.2016 MEMURSEN YA DA AH AKİF AĞABEY
30.11.2016 'EĞİTİMDE MESAFE ALAMADIK'
20.11.2016 USÜL ESASTAN ÖNCEDİR
09.11.2016 ABD SEÇİMLERİNDE ALGI OPERASYONU ÇÖKTÜ
27.10.2016 BAŞKANLIK SİSTEMİ
12.10.2016 RABİN OĞLU FETHULLAH?IN SAPTIRDIKLARI
06.10.2016 ?EDERİ BİR DOLAR OLAN GERİ GELECEKSE, GÖMÜLMEYE DE HAZIR OLMALI?
23.09.2016 OHAL MUTLAKA DEVAM ETMELİDİR
17.09.2016 SABATAİZMDEN FETOİZME
08.09.2016 PKK ÜRETEN FETÖ BATAKLIKLARI