MANEVİ ALGILAR

Eklenme Tarihi: 08.06.2017 12:06:05 - Güncellenme Tarihi: 31.03.2020 19:01:48

            Ömer Nasuhi BİLMEN?in  ?Muavazalı İlmi Kelam? isimli eserinde İslami İlimleri üçe ayırır. İnançla ve itikatla ilgili olan kısmına Akait, muamelat ve amelle ilgili olan bölüme Fıkıh, ahlak ve şeriatla ilgili üçüncü kısmını da Tasavvuf diye sınıflandırır.

            Akait ve Fıkıh dairesinin önemli bir aşaması olan ahlak bir nevi müminleşme şuurunun göstergesidir. Ahlaken yükselerek manevi mertebelere ulaşmak esas olan hedeftir. Daha çok duygu ve sezgi yoluyla kamilleşmek murat edilir. Bu sınıftaki insanların toplumu veya devleti de ona göredir. Aklın putlaştırılması manayı akamete uğratacağı için onun da bir dünya algısı veya dünya düzeni olacaktır.

      Yıllardır konunun uzmanı birçok kişiye hep sormuşumdur. Bir Oryantalistin ? İslam dünyasında İmam GAZALİ ve El-EŞARİ olmamış olsalardı, bugün ki bilim öncülerinden bir KOPERNİK, bir GALİLE veya bir AİŞTAYN mutlaka onlar içinden çıkabilirdi? tespitini?  Velakin ya bendeniz bu soruyu sormaktan aciz kalmışımdır veya konuya hakim uzmanların sorumuzdan ne kastettiğimizi kestiremediklerinden olsa gerek cevapları tatmin edici olmaktan uzak olmuştur.           

      Metafizik olguların kabulündeki duygu, ya fizik aleminin unsurlarından yer almaması veya yetersiz olması, mistik bir mana anlayışının ameliyesinin gelişmesine vesile olmuş olabilir. İmam GAZALİ?nin de tıpkı MEVLANA gibi akli ürünlerin tatminsizliğine binaen çıta atlayarak mana aleminde aşka yelken açması itikatta mezhep kurucusu El -EŞARİ felsefesinin geniş kitleleri etkilemesine yol açmıştır. Onun içindir ki ?Sufi İslam? denilen bir karakter, insanı akli mücadelede zayıflatmıştır.

       Kitabi bilgilere ulaşarak yaşamanın zorluğu da ortadayken kolaycılığa kaçınılarak öyle bir inanç algısını yaşamak geniş kesimleri El- EŞARİ?ciliğe yakın gibi durdurur. Onun içindir ki bahsedilen Oryantalistin tespiti çok yerinde olup halen en azında bazı manevi algılar için geçerlidir.

         Çok ileri gidilerek aklın hor görülmesi anlayışı da EŞARİ?ciliğin aşırı zorlanmasından kaynaklanır. İtikatta diğer bir mezhep olan MATURİ?dilik de bu anlamda Müslümanlar için çok önemli olup aynı EŞARİ?cilik gibi ekolleşmiştir. Aslında bu İmamlarımız arasında keskin görüş ayrılıkları olmamasına rağmen ilham alanlar şahsında varmış gibi bu tarzların farkında olmadan yaşatılması herhalde sağlıklı değildir. Daha çok okuyan, araştıran, yazan, aklını iyi kullanarak insanlığa rehber olmaya çalışan bir avuç aydınlanma veya üretme gayretinde olan ULEMA sınıfını ilgilendiren bu konu, saflaşma emaresi gösteren toplumsal bir olgu olmamış olsa, bu tartışmalar bir avuç toplum önderlerinin problemi der geçilir.

      ?Aklını kullanmayanı pislik içerisinde bırakma? ilahi emri ne yazık ki gelinen nokta itibariyle Ümmet?in görünen resmi ortadadır. Oryantalistin ?İslam aleminde MATURİ?dilik veya ilk dönem GAZALİ- MEVLANA felsefesi hakim olsaydı, Hıristiyan aleminde bir Aiştayn, bir Kopernik veya bir Galile çıkmazdı? gibi bir soruyu da karşı tespit olarak bizler sorabilirdik. Teknik olarak EŞARİ- MATURİDİ sentezi olabilir mi bunu işin uzmanlarına bırakmak lazım. Mesele EŞARİ-MATURİDİ meselesi değil, taraftarlarının küçük farklılıkları sivriltme meselesidir. Sanki farklı kampların değerleriymiş gibi birbirleri ile kavga yaptırma meselesidir.

      Tıpkı ikinci bin yılın yenileyicisi olan imam RABBANİ?nin ?Vahdeti Şuud? görüşü ile ?Vahdeti Vücud? nazariyesinin üstadı veya kurucusu Şeyhül Ekber Muhittin İbn-ül ARABİ?nin durumu gibi. Biri diğerinin alternatifi veya muarızı gibi takipçilerinin oluşturduğu algılara benzer durum. Oysa bu iki mübarek zatların ortak kaygıları aynı, ancak tatlı nüans farklarıyla birbirlerinin akledemediklerinin tamamlayıcı bir üslupla oluşturdukları yol veya yordamdır.

       Tasavvufun yok kabul edilmesi ne kadar yanlışsa, aklın hor görülmesi de hakeza o kadar yanlıştır. Alimlerin bu iki yolun bileşkesini oluşturma bakımında köprü olmaya mesul oldukları aşikardır. 

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/1229/manevi-algilar

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

08.06.2017 MANEVİ ALGILAR
30.05.2017 AHMET ER AĞABEY'İN ARDINDAN
24.05.2017 ATATÜRK YİNE GÜNDEMDE
16.05.2017 YAZARLARIN YAZILARININ KİTAPLAŞMASI HUSUSU
09.05.2017 ŞİMDİ DAHA RAHAT KONUŞABİLİRİZ
02.05.2017 KERKÜK-MUSUL ÜZERİNE
25.04.2017 BİLDİK ANALİZLERİN DIŞINDA
18.04.2017 REFERANDUM ÜZERİNE
11.04.2017 SAYIN BAHÇELİ'YE NAÇİZANE BİR ÖNERİ
04.04.2017 YAZMAKTAN USANDIM
27.03.2017 CEMİL MERİÇ ANISINA
20.03.2017 KOCAMAN ADLARI OLAN KÜÇÜK TOPLUM ÖRGÜTLERİ
14.03.2017 TÜRK MİLLETİNE BORCUMUZ VAR-3
07.03.2017 TÜRK MİLLETİNE BORCUMUZ VAR- 2
28.02.2017 TÜRK MİLLETİNE BORCUMUZ VAR-1 (SANAYİCİ, İŞADAMI İDRİS YAMANTÜRK)
22.02.2017 NAZIM HİKMET KÜLTÜR MERKEZİNDEKİ TOPLANTI
16.02.2017 SAYIN BAHÇELİ NEDEN TABANANINA HÂKİM DEĞİL
09.02.2017 DEMİRBAŞ DEMİRLER, BETONLAŞMIŞ ALGILAR
03.02.2017 PARTİZANLIK VEYA ZOMBİLİK
27.01.2017 Mustafa Sağır ve Abdulkadir Masharipov benzerliği
20.01.2017 HAYATİ VASFİ TAŞYÜREK
13.01.2017 SOSYAL BİLİMLER
05.01.2017 HAS KUL-FAYTONCU MEHMET EFENDİ
30.12.2016 SÖYLEMEZSEM OLMAZ
24.12.2016 OPERASYONEL DEVLET
18.12.2016 MALATYA'NIN KADİRŞİNASLİĞİ
14.12.2016 EKRANDAKİ ÇELİŞKİLER
07.12.2016 ŞEHZADELER ŞEHRİNDE İKİ GÜN
29.11.2016 SİSTEM ARAYIŞLARI
22.11.2016 EKALLİYET REFLEKSİ VEYA CHP
15.11.2016 BAŞARI STATÜKODAN DEĞİL DEĞİŞİMDEDİR
08.11.2016 İNİŞLİ ÇIKIŞLI MHP SİYASETİ - 2
05.11.2016 İNİŞLİ ÇIKIŞLI MHP SİYASETİ - 1
30.10.2016 COĞRAFYANIN İNTİKAMI
23.10.2016 COĞRAFYANIN ZORLADIĞI YÜKÜMLÜLÜK
18.10.2016 HAYAL KIRIKLIĞI
11.10.2016 MİLLİYETÇİLİK DEYİNCE
04.10.2016 SARAYDAKİ ZİKİR
27.09.2016 ATLATILAN TEHLİKENİN TAHLİLi
08.09.2016 DEVLETE DİZ ÇÖKTÜREMEDİLER
08.09.2016 BUKAĞILARIN KIRILMASI VE BEDELİ