TÜRK MİTOLOJİSİNDE SU KÜLTÜ

Tüm canlıların hayat kaynağı olan su, evrendeki dört önemli unsurdan birisidir.   İnsanlık tarihi boyunca suya ilişkin pek çok şey söylenmiştir.

Bunlardan ilk aklımıza gelen suyun; berrak, temizlik ve saydamlık olarak adlandırılmasıdır. Çeşitli kültürlerde farklılık gösteriyor olsa bile, su ve suya dair düşünceler evrenseldir.

Su yumuşaktır fakat sert ve katı değildir. Öte yandan; güçlüdür. Doğadaki pek çok şeyi parçalayıp, yok edebilir.

İşte tabiat kültü olarak suyun kutsal olarak algılanması da buradan gelmektedir.

Türk halk anlatılarında da sıklıkla karşımıza çıkan su ruhları da bunu doğrular niteliktedir.

Resim 1: Su İyesi- Su Perisi

Su İyesi, Türk Halk anlatılarında “Su Issı, Su Anası, Subaba, Ukulaan gibi.” çeşitli isimlerle anılmaktadır. Genellikle insan veya balık şeklinde tasvir edilmişlerdir. Hemen hemen tüm şekillere rahatça girebildiklerine inanılmaktadır.

Kadınlar, bazen çocuk istemek için su perilerine adaklar adamış veya hediyeler vermişlerdir.

Yine Türk Şamanları için su ve suya dair her şeyin oldukça önemli olduğu bilinmektedir.

Bazı Türk Boyları şamanlarının, kamlık merasiminin ardından yıkandıkları bilinmektedir. Bu suyun kutsal oluşundan dolayı bir tür arınma ritüelidir.

Dolayısıyla su kutsaldır. Ayrıca, kirletilmeye en müsait olan unsurdur. Bu nedenle halk arasında suyun saflığını bozabilecek her şey yasaktır.

Yer-su inanışları bağlamında ise su yaşam iksiridir. Su simgeciliği ölümü olduğu kadar, yeniden doğumu da temsil etmektedir. Suyla temas her zaman yeniden canlanma içerdiğinden,

sudan çıkma da hayat potansiyelini artırmakta ve verimlileştirmektedir. Antropolojik düzlemde sıvı kozmogonisine, maddeden canlanma tekabül etmektedir. İnsan neslinin sulardan doğduğu inancı, sulara gömülme kozmolojik ve antropolojik düzlemde nihai bir yok oluşa değil, insanın yeni bir yaratılışı izlenerek yeni bir bütünleşmeye eşdeğer olmaktadır (Eliade, M. 1992. Kutsal ve Dindışı, s:182).

Bir başka ifade ile; su yaşamın başlangıcıdır.

Ama aynı zaman da hayatı sonlandırabilecek gücüde içinde barındırmaktadır.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/1054/turk-mitolojisinde-su-kultu.html

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

Diğer Yazılar